Malarstwo amerykańskie do II wojny światowej rozwijało się w cieniu Armory Show - zorganizowanej w Ameryce w 1913 r. wielkiej wystawy prezentującej przekrój całej nowożytnej sztuki europejskiej, ale zdominowanej przez reprezentantów rodzącego się wówczas modernizmu. Przez następne trzy dekady część artystów próbowała dorównać modernistom europejskim, produkując masowo "picassy" (posiadanie nowoczesnego obrazu stawało się elementem "american way of life", a dzieła sztuki sprzedawano masowo w supermarketach), część zaś próbowała tworzyć własną sztukę amerykańską w ramach tzw. regionalizmu, rozwijającego się szczególnie w okresie Wielkiego Kryzysu.
W wyniku II wojny światowej USA stały sie supermocarstwem gospodarczym i militarnym, ale pozostawały kulturalną prowincją. Przywództwo świata zachodniego w nadciągającej "zimnej wojnie" wymagało od Ameryki wypracowania własnego oblicza artystycznego, własnego stylu, którym można było zaimponować Europie, a przede wszystkim drugiej stronie barykady.
Stylem tym stał się ekspresjonizm abstrakcjonistyczny nazywany również (w zależności od regionu) informelem, malarstwem gestu, action painting, taszyzmem itp. Za jego wynalazcę uchodzi Jackson Pollock (który jeszcze w połowie lat 40-tych malował obrazy będące połączeniem kubizmu, meksykańskiego muralizmu i sztuki amerykańskich Indian), a jego cechą szczególną jest tzw. driping, czyli technika polegająca na chlapaniu (z pędzla) lub wylewaniu farby z puszki na leżące płótno. W rzeczywistości historia wyglądała nieco inaczej. Ekspresjonizm abstrakcjonistyczny został stworzony w wyniku zimnej kalkulacji przez marszandów i kolekcjonerów sztuki (Peggy Guggenheim i Clement Greenberg) jako produkt eksportowy made in USA - synonim nieograniczonej kreatywności i witalności.
Driping wynalazła w tym samym czasie amerykańska Ukrainka Janet Sobel (Jennie Lechowsky), uprawiająca od 1937 r. malarstwo figuratywne, a od połowy lat 40-tych abstrakcjonizm. Paggy Guggenheim od 1945 r. pokazywała figuratywne prace Sobel w swojej galerii The Art of This Century, a malarstwo abstrakcjonistyczne, które określono jako pierwszy przykład malarstwa "totalnego", obejrzał w 1946 r. Pollock w towarzystwie Clementa Greenberga, i to raczej ten drugi był inicjatorem pokazu.
Janet Sobel nie była typem progresywnego awangardysty, mogącego symbolizować siłę nowej sztuki amerykańskiej. Zaczęła malować w wieku 43 lat jako gospodyni domowa i matka pięciorga dzieci. Rolę rewolucjonisty lepiej mógł odegrać Pollock i zrobił to znakomicie, ale będąc prawdziwym malarzem sukces komercyjny przypłacił alkoholizmem, krótkim powrotem do figuratywizmu i pełną niemocą twórczą, w jaką popadł na dwa lata przed śmiercią w wypadku samochodowym. Jednak dzięki niemu i starannie prowadzonej akcji promocyjnej (obejmującej bezlitosne niszczenie przez marszandów hołubionych wcześniej, a wychodzących z mody "pikasistów"), modernizm znalazł w malarstwie gestu swoje logiczne zwieńczenie.
Kolejne fazy rozwoju amerykańskiego malarstwa abstrakcjonistycznego, czyli color field (malarstwo wielkich płaszczyn) i hard edge (ostry kontur) były już postmodernistycznymi reakcjami na nieprawdopodobny sukces informelu, który pojawił się niemal jednocześnie również w Europie. Dla niej zresztą został wymyślony.
Paradoks informelu polega na tym, że styl wymyślony jako symbol siły, witalności, artystycznej wolności i kreatywności okazał się w masie przygnębiająco monotonny i nudny.

Paul Jackson Pollock (1912-1956), amerykański malarz należący do 1942 r. do tzw. szkoły nowojorskiej, podobnie jak Willem de Kooning i Robert Motherwell. Od 1943 r. na stypendium Peggy Guggenheim, tworzy obrazy w stylu ekspresjonizmu figuratywnego. Od 1946 r. zerwał z figuratywizmem i w ciągu kilku lat stworzył serię obrazów w stylu określanym jako ekspresjonizm abstrakcjonistyczny lub malarstwo gestu (akcji) action painting, charakteryzującym się swobodą niekonwencjonalnych technik, m.in. dripingiem. Od 1951 r. niemal przestał malować, w 1953 r. próbował powrócić do figuratywizmu, ale rok później zarzucił twórczość całkowicie. Zginął w wypadku samochodowym.

W malarstwie Pollocka kres swoich możliwości osiągnął nurt modernizmu wywodzący się z anarchistycznego dadaizmu i skrajnie indywidualistycznej odmiany ekspresjonizmu. Był doświadczeniem koniecznym, bo sztuka nie może nie próbować przekraczać granic wyobraźni i gdyby nie okoliczności zewnętrzne, które uczyniły z informelu element geopolitycznej propagandy, byłby prawdopodobnie takim doświadczeniem w historii sztuki, jakim był dla Janet Sobel - poszukiwaniem granic sztuki.

Wols Alfred Otto Wolfgang Schulze (1913-1951), niemiecki malarz, fotograf i grafik. Malować zaczął w 1945 r. i malując w stylu inspirowanym twórczością Paula Klee, szybko odniósł sukces, nawiązując współpracę z Georgesem Mathieu. Pod wpływem Mathieu przejął swobodniejszą technikę malarską i poświęcił się abstrakcjonizmowi.
Taszyzm uważany jest za styl pokrewny amerykańskiemu action painting Pollocka, ale nie był malarstwem "totalnym". Podczas gdy obrazy Pollocka, podobnie jak obrazy Sobel, pokrywane były na całej powierzchni jednolitą (czasami zrytmizowaną) strukturą chaosu, obrazy taszystowskie miały zwykle kompozycyjny ośrodek, wokół którego koncentrowała się malarska materia. O ile w obrazach Mathieu pojawiały się elementy kaligrafii, w malarstwie Wolsa czytelne są motywy organiczne.

Franz Kline (1910-1963), malarz amerykański, uważany, obok Pollocka i de Kooninga za inicjatora stylu action painting. Spośród innych malarzy wyróżnia go oszczędność środków i czytelny zamysł kompozycyjny (oczywiście w szczególnym rozumieniu ekspresjonistycznym). Kline nie malował "całego chaosu", ale jego drobne, ale oglądane z bliska elementy. Jego obrazy to informel pod mikroskopem.

Color field Painting, czyli malarstwo wielkich płaszczyzn, to styl malarstwa abstrakcjonistycznego stanowiący reakcję na ekspresjonistyczne action painting. Jego głównymi przedstawicielami byli Mark Rothko i Barnett Newman. Styl wyróżnia się użyciem wielkich formatów pokrywanych dużymi, regularnymi, ale przenikającymi się plamami koloru, zorganizowanymi w elementarnych układach kompozycyjnych. Jest to rodzaj malarstwa kontemplacyjnego, wykazującego pokrewieństwo z nurtem symbolistycznym abstrakcjonizmu.
Color field nie był prostą reakcją na informel, ponieważ Rothko pierwsze obrazy w tym stylu tworzył już w 1949 r., a więc u zarania action painting, jednak dominacja nurtu ekspresjonistycznego opóźniła dotarcie zjawiska do szerszej publiczności.
Na gruncie sztuki abstrakcjonistycznej dużego znaczenia nabiera precyzyjne definiowanie pojęć - szczególnie, gdy pod wpływem sukcesu action painting pojęcie ekspresjonizm zaczęło kojarzyć się z nie tyle z wyrażaniem, co "wywrzaskiwaniem". Tymczasem i mistycyzujący Kandinsky i poetyzujący Klee byli ekspresjonistami, podobnie jak Rothko był i ekspresjonistą i symbolistą.

Mark Rothko (1903-1970), amerykański malarz pochodzący z okolic Witebska. Czołowy przedstawiciel nurtu color field painting. Mistyk, początkowo admirator filozofii Nietzschego i adept surrealizmu. Później wszedł w krąg Peggy Guggenheim i związał się z ekspresjonizmem abstrakcjonistycznym. Jego malarstwo nie miało jednak nic wspólnego z energetycznym chaosem informelu, cechowało je wyrafinowanie kolorystyczne i dyscyplina kompozycyjna, wskazująca na głębokie inspiracje filozoficzne i symbolistyczne.
Wiele prac Marka Rothko znajduje się w wybudowanej po jego samobójczej śmierci kaplicy - Rothko Chapel - ufundowanej przez mecenasa sztuki, Johna de Menil. Kaplica zbudowana na planie świątyni bizantyjskiej, miała nawiązywać do tradycji rzymsko-katolickiej, jednak po śmierci artysty nadano jej uniwersalny, bezwyznaniowy charakter.

Barnett Newman (1905-1970) był, podobnie jak Mark Rothko, urodzonym w USA synem rosyjsko-żydowskich emigrantów i współtwórcą nurtu color field painting. Od Rothki odróżnia go skłonność do geometrycznej dyscypliny kompozycyjnej, która doprowadziła go w kierunku innego nurtu ekspresjonizmu abstrakcjonistycznego - malarstwa hard edge. Obydwa nurty należały do szerszego zjawiska lat 60-tych XX wieku, określanego jako abstrakcja pomalarska (post-painterly abstraction), jednak o ile color field miała wyraźne zabarwienie emocjonalne (mistyczne), to hard edge odwoływała się do racjonalistycznej tradycji abstrakcjonizmu geometrycznego (de Stijl).
Oczywiście podziały te są bardzo umowne, bo Piet Mondrian pozostawał pod silnym wpływem teozofii.

Clyfford Still (1904-1980), malarz amerykański, był trzecim ważnym przedstawicielem nurtu color field, malującym obrazy abstrakcjonistyczne już w latach 30-tych XX wieku. Od Rothki i Newmana odróżniał się zdecydowanie niespokojną kompozycją nieregularnych plam kolorów. Stosował również agresywniejszą technikę malarską (impast), pozwalającą na niuansowanie odcieni kolorów. Still był samotnikiem przywiązującym ogromną wagę do swojej sztuki i sposobu jej prezentacji, unikał wystaw o charakterze komercyjnym, dlatego jego sztuka miała ograniczone oddziaływanie, mimo zdobytego wysokiego prestiżu.

Zero to grupa artystów z Dusseldorfu (Niemcy) założona w 1958 r. przez Heinza Macka i Otto Piene. Artyści ci pragnęli przeciwstawić "starej" sztuce informelu nową, pełną nadziei i idealizmu postawę, wymagającą zerwania z przeszłością (czyli dziedzictwem wojny), "wyciszenia i skupionego milczenia". Ten okres powstawania nowej sztuki nazywali "godziną Zero". Na styl grupy wpłynęło zarówno monochromatyczne malarstwo Kleina i Fontany, jak i tradycja geometrycznego abstrakcjonizmu Mondriana. Był to nurt estetyzujący, purystyczny, deklarujący "redukcję figuratywizmu i purystyczną koncentrację na czystości koloru i dynamicznym ruchu światła w przestrzeni". W praktyce uprawiali malarstwo kompozycyjnie przypominające manierę color field, oraz kinetyczną sztukę światła (rodzaj instalacji z użyciem mobilnych źródeł światła).

Lucio Fontana (1899-1968), malarz argentyński, twórca tzw. spacjalizmu, polegającego na tworzeniu obrazów przestrzennych przez ich rozcinanie i dziurawienie. Wiele uwagi poświęcał filozoficznemu uzasadnieniu swojej sztuki tworząc teorię, zgodnie z którą przestrzeń jest "swobodnie rozwijającym się, nieograniczonym continuum". W wydanym w 1946 r. manifeście (Manifesto bianco) proklamował dokonanie - na bazie dadaizmu - syntezy malarstwa, rzeźby, muzyki i poezji w jedną spójną całość (czyli znowu idea Gesamtkunstwerk). Koncepcję sztuki dynamicznej, zastępującej martwą sztukę statyczną rozwinął w wydanym w 1947 r. programie Movimiento Spaziale (sztuki przestrzennej). Fontana tworzył również kompozycje przestrzenne, stając się prekursorem nurtu zwanego Environment.

Yves Klein (1928-1962) malarz francuski, przedstawiciel nurtu zwanego nowym realizmem (Nouveau Réalisme), powstałego ok. 1960 r. w kręgu artystów francuskich i szwajcarskich. Grupa powiększona o artystów włoskich wzięła udział w programowej wystawie The Art of Asemblage, zorganizowanej w 1961 r. w MoMA w Nowym Yorku, a w 1970 r. zakończyła działalność jubileuszową "stypą".
Nowy realizm odwoływał się do ruchu dada i był europejską odmianą amerykańskiego pop-artu, jednak mniej było w nim antykonsumpcjonistycznej ironii, więcej natomiast gorzkiego sarkazmu. O ile amerykański pop art był jarmarkiem konsumpcjonistów, to nowy realizm był jego cmentarzyskiem. Celem nowych realistów było rozsadzenie istniejącej sztuki (jak u wszystkich awangardystów), ale w odróżnieniu od abstrakcjonistów informelowych, starali się "poprzez nowe techniki i materiały włączyć do sztuki realność codzienności". Zajmowali się intensywnie techniką asemblażu, dopatrywali się piękna w śmietniku, idealnym obrazem nowych realistów była ściana pokryta wieloma warstwami zniszczonych, niemal nieczytelnych plakatów. Collage, ready-mades, asemblaż komponowany z odpadów codzienności to główne cechy charakterystyczne stylu.
W sztuce samego Kleina splatają się bardzo różne wątki. Na przełomie lat 50/60-tych stworzył on serię prac w kolorze nazwanym International Klein Blue - IKB (odmiana intensywnej ultramaryny), który to kolor miał stanowić nawiązanie do błękitu lapis lazuli, używanego do malowania szat Madonny w sztuce średniowiecznej. Sztandarowe dzieło tego okresu - IKB 191 (1962) jest z jednej strony krańcową wersją abstrakcjonizmu geometrycznego, z drugiej zaś zapowiedzią minimalizmu.

W amerykańskiej sztuce po II wojnie światowej czytelny jest wyraźny podział ma sztukę Nowego Yorku i reszty Stanów Zjednoczonych, oraz ekspresjonizm abstrakcjonistyczny i figuratywny. Do środowiska artystów nowojorskich określanych mianem New York School należały trzy kolejne pokolenia radykalnej awangardy uprawiającej sztuki plastyczne, taniec, kompozycję, muzykę jazzową. Pierwsze pokolenie zdominowane zostało przez action painting Jacksona Pollocka i Franza Kline, ale artyści ci należeli do grupy obejmującej również przedstawicieli color field, oraz ekspresjonistów figuratywnych. Ich sztuka przebiła się dopiero po opadnięciu pierwszej fali fascynacji informelem. Do grupy tej należał Willem de Kooning (1904-1997), malarz pochodzenia holenderskiego, mający własny, bardzo agresywny styl, ale nigdy nie odrywający się całkowicie od elementu figuratywizmu. De Kooning malował obrazy bliskie fowizmowi, ale w jego stylu zachowały sie jeszcze ślady traktowania tematu jako obiektu posiadającego formę i fakturę - jednym słowem obiektu istniejącego. Pod koniec lat 30-tych, prawdopodobnie pod wpływem Arshila Gorkyego zwrócił się w kierunku ekspresjonizm mającego jeszcze odniesienie do realnego świata, ale na poziomie kaligraficznego symbolu. Rzeczywistość stała się więc już tylko pretekstem do nieskrępowanej, chociaż kontrolowanej ekspresji kolorów a obraz śladem malarskiej brutalności. Zachowany ślad ludzkiej postaci stanowił wyróżnik malarstwa de Kooninga w czasach, gdy sami artyści i publiczność poszukiwali sztuki, która byłaby równie bezkompromisowa jak informel Pollocka, ale nie tak przerażająco monotonna.

Do nowej figuracji - w zależności od źródła - zalicza się i Francisa Bacona i meksykańskich muralistów i Antonio Berniego i Fernando Botero, przez co pojęcie to staje sie tak pojemne, że nieczytelne. Precyzyjniejszym wydaje się zaliczenie do tego nurtu przede wszystkim grupy artystów określanych przez krytykę jako tzw. Szkoła Londyńska (The School of London), której ton nadawali Francis Bacon i Lucien Freud. Artyści ci tworzyli sztukę figuratywną w okresie największego boomu ekspresjonizmu abstrakcjonistycznego, ale jej cechą wyróżniającą był nie sam figuratywizm (rozumiany jako aluzja do form znanych ze świata doświadczalnego zmysłowo), ale jednoznaczne nawiązanie do tradycji wielkiej sztuki figuratywnej i koncentracja na problematyce egzystencjalnej. Deformacja, antyestetyzm, epatowanie okrucieństwem, obsesyjnie powracająca tematyka śmierci i seksualności (ale nie erotyzmu) były prawdopodobnie wynikiem powszechnie już obowiązującej w sztuce awangardowej maniery, powodującej, że właściwie cała sztuka powojenna do czasu pojawienia się popartu jest odmianą ekspresjonizmu (czasami graniczącego z ekshibicjonizmem). W sztuce nowych figuratywistów, przede wszystkim u Bacona, pojawiają się zarówno bezpośrednie nawiązania do "Old Masters" jak i tematyka religijna, a także - po raz pierwszy od dziesięcioleci - wysokiej klasy warsztat malarski.
Nowatorstwo nowych figuratywistów nie polega ani na ich ekspresyjności ani na "rzeźnickiej" brutalności środków. Polega ono na wykrzyczanej tęsknocie za WIELKĄ SZTUKĄ, zajmującą się wielkimi tematami i operującą wielkim warsztatem. Najczytelniejszym wyrazem tej tęsknoty jest właśnie często pojawiająca się tematyka religijna u artystów, którzy ani nie mieli ku religii jakichkolwiek skłonności, ani sami nie byli - najdelikatniej mówiąc - postaciami kryształowymi. Powracające w twórczości Bacona Ukrzyżowania są raczej wynikiem przeświadczenia, że religia jest uwzniośloną syntezą tragicznego ludzkiego losu.
Postaci malowane przez de Kooninga i malowane w tym samym czasie postaci Bacona to dwa różne światy. De Kooning był wybitnym ekspresjonistą figuratywnym, ale, w odróżnieniu od Bacona, nie był w najmniejszym stopniu NOWYM figuratywistą.

Francis Bacon (1909-1992), irlandzki malarz, najwybitniejszy przedstawiciel nowej figuracji. Początkowo ulegał wpływowi kubizmu i surrealizmu. W 1937 r. wziął udział w wystawie nazwanej Young British Painters (z Sutherlandem i Royem de Maistre). W latach 1939-40 namalował pierwszy obraz zapowiadający własny styl - Figure Getting Out of a Car. Jego dojrzałym już przykładem jest tryptyk Trzy studia postaci... ( Three Studies for Figures at the Base of a Crucifixion - 1944). Krytycy dopatrują się w Tryptyku inspiracji malarstwem Grunewalda, przeniesionym do sali tortur. Sam Bacon powiedział, że Ukrzyżowanie jest kwintesencją barbarzyństwa - co potwierdza eschatologiczny wymiar jego sztuki.

Edward Kienholz (1927-1994), artysta amerykański, przedstawiciel ruchu neo-dada.