W 1871 r. wielki pożar zniszczył ponad 10 km2 drewnianej zabudowy Chicago i większość murowanych budynków jego centrum (w sumie prawie 20.000 budynków). Ta gigantyczna katastrofa stała się okazją do planowej odbudowy miasta, które stało się jednym z najszybciej rozwijaących się ośrodków Stanów Zjednoczonych.
Stan ówczesnej techniki budowlanej, oparcie konstrukcji wysokich budynków na stalowej ramie zabezpieczonej przed ogniem płaszczem betonu oraz konieczność zaprojektowania i realizacji w krótkim czasie ogromnej ilości obiektów sprzyjał wykształceniu jednorodnego stylu architektury budynków wysokich znanego jako tzw. szkoła chicagowska. Termin ten ma jednak znaczenie szersze, ponieważ obejmuje sposób konstruowania i kształtowania budynków wysokich rozwijający się w centrach wielu amerykańskich miast - Bostonu, Filadelfii, Nowym Yorku itd.

Centrum Chicago po wielkim pożarze w 1871 r.

Charakterystyczne cechy budynków szkoły chicagowskiej:

stalowa konstrukcja ramowa,
elewacje wykładane klinkierem,
okno chicagowskie - trójdzielne, z zamkniętą dużą sekcją środkową i dwiema dwudzielnymi, otwieranymi sekcjami bocznymi,
wyraźna, pozbawiona ozdób artykulacja pionowa,
kamienna ornamentyka roślinna w poziomych pasach międzyokiennych,
wielokondygnacyjne wykusze tworzone z wywodzących się z neogotyku tzw. oriel window,

Fasady biurowców dzielono na trzy strefy odpowiadające częściom klasycznej kolumny:

przeszklona konsygnacja dolna mieszcząca zazwyczaj sklepy, odpowiadała bazie kolumny,
strefa kondygnacji biurowych, wypełniona prostymi poodziałami okien, odpowiadała trzonowi kolumny,
ostatnia kondygnacja techniczna, opracowana często w formie antycznego gzymsu, odpowiadała głowicy kolumny.

Większość wymienionych cech widoczna jest na przykładzie przedstawionego obok Chicago Building (Chicago Savings Bank), zaprojektowanego w latach 1904-05 przez firmę architektoniczną Holabird & Roche.

Archiektami tworzącymi szkołę chicagowską byli m.in.: Henry Hobson Richardson, Dankmar Adler, Daniel Burnham, William Holabird, William LeBaron Jenney, Martin Roche, John Root, Solon S. Beman, a przede wszystkim najsłynniejszy z nich Louis Sullivan.

W latach odbudowy Chicago najpierw w pracowni Josepha Lymana Silsbee, a potem w firmie Adler & Sullivan pracował Frank Lloyd Wright, który w 1887 r. rzucił studia, aby przenieść się do Chicago i wykorzystać tamtejszy boom budowlany.
Jakkolwiek przyjmuje się, że w owym czasie Wright koncentrował się przede wszystkim na tworzeniu koncepcji tzw. domów preriowych, to jednak doświadczenia nabyte w okresie praktykowania u Sullivana pozostawiły trwały ślad w jego twórczości. Świadczy o tym zarówno James Charnley House, Francis Apartments, "egipski" kompleks brył Larkin Builduing i Unity Temple z 1904 r., a nawet tokijski Imperial Hotel z 1915 r. Prawdopodobnie tajemnica niepowtarzalnego stylu Wrighta polega na umiejętności połączenia swobodnej struktury architektury organicznej z klasycznym dostojeństwem, jakie miały historyzująco-racjonalistyczne budowle chicagowskie.

Poniżej przedstawiamy najsłynniejsze przykłady architektury szkoły chicagowskiej.

First Leiter Building, 1879
William Le Baron Jenney

Home Insurance Building, 1884
William Le Baron Jenney /zburzony w 1931 r./

Monadnock Building
Burnham & Root, 1889–1891
Holabird & Roche, 1891–1893

Auditorium Building, 1889
Dankmar Adler/Louis Sullivan

Teatr w gmachu Auditorium

Sullivan Center
(Carson, Pirie, Scott and Compan)
1899, Louis Sullivan

Second Leiter Building, 1891
William Le Baron Jenney

Wainwright Building, 1890-91
Dankmar Adler/Louis Sullivan

Reliance Building, 1890-95
John Root/Charles A. Atwood

Marquette Building, 1895
Holabird & Roche

Fisher Building, 1896
D.H. Burnham & Company

Heyworth Building, 1904
D. H. Burnham & Company

DRUGA SZKOŁA CHICAGOWSKA

Mies van der Rohe, 860-880 Lake Shore Drive, 1949-51

Seagram Building, 1954

W historii architektury mówi się czasami o tzw. drugiej szkole chicagowskiej, ale łączenie tego pojęcia z chicagowską architekturą wysokościową przełomu wieków nie jest uzasadnione, ponieważ obydwa tematy łączy tylko to, że chodzi o wysokościowce, których klasyczne przykłady powstały w Chicago.

Druga szkoła chicagowska jest wynikiem połączenia dwóch elementów - rurowej struktury ramowej umożliwiającej wznoszenie odpornych na boczne przeciążenia wysokościowców, opracowanej przez inżyniera z Bangladesh Fazlura Khana i skrajnie funkcjonalistycznej (a jednocześnie głeboko mistycznej) estetyki niemieckiego architekta Ludwiga Miesa van der Rohe.

Van der Rohe kierował przez ostatnie lata Bauhausem zmieniając jego profil w kierunku szkoły architektonicznej, a po jego zamknięciu wyemigrował do USA. Osiadł w Chicago, w 1939 r. założył biuro architektoniczne, a po powstaniu Illinois Instutute of Technology otrzymał zamówienie na projekt campusu. Jednocześnie projektował dla developera Herberta Greenwalda szereg apartamentowców, z których najsłynniejszy to 860-880 Lake Shore Drive, zrealizowany w latach 1949-51. W ciągu kilku lat van der Rohe zaprojektował szereg swoich najważniejszych budynków, w tym Farnsworth House z 1951 r. i słynną Crown Hall z 1956 r.

Farnsworth House, 1951

Crown Hall, 1956

Pozycja van der Rohe, autora słynnego niemieckiego pawilonu na wystawie w Barcelonie z 1930 r. była w USA ugruntowana od czasu retrospektywnej wystawy jego dorobku, jaką w 1947 r. Phil Johnson zorganizował w Museum of Modern Art, a po realizacji Farnsworth House stał się on chyba najbardziej wpływowym architektem na rynku amerykańskim.
W 1954 r. zrealizował w Nowym Yorku słynny Seagram Building, który na całe dziesięciolecia stał się ikoną nowoczesnej architektury wysokościowej.

.......

Nowa struktura wynaleziona przez Fazlura Khana umożliwiła realizację budynków o nieosiągalnej wcześniej wysokości. Po raz pierwszy zastosowana została w projekcie Plaza on Dewitt (Khan dla Skidmore Owings & Merill) z 1966 r., a potem, wraz z kolejnymi udoskonaleniami konstrukcji powstawały następne, coraz wyższe budynki, m.in. Hancock Center z 1965 r., Sears Tower z 1974 r., World Trade Centre z 1970 r. i One Magnificent Mile z 1983 r.
Poza naturalną skłonnością do pokonywania wysokościowych barier i monotonią hektarów elewacji trudno dopatrzeć się w przestawionych przykładach świeżości mies-owskich pierwowzorów, albo stylistycznej konsekwencji pierwszej (i jedynej) szkoły chicagowskiej.