HOME KANON HISTORIA SZTUKI ARCHITEKTURA MALARSTWO RZEŹBA MEBLARSTWO DESIGN UBIÓR OGRODY MUZYKA MITOLOGIA BIBLIOTEKA MONOGRAFIE KONTAKT
Debussy - Arabeska -  link otworzy MediaPlayer - zminimalizuj okno, będzie grało w tle. Debussy - Światło księżyca - link otworzy MediaPlayer - zminimalizuj okno - będzie grało w tle.

 

STYL MIĘDZYNARODOWY


 

 

Styl międzynarodowy to termin stworzony przez Henry-Russell Hitchcocka i Philipa Johnsona przy okazji wystawy przedstawiającej przykłady nowej architektury, zorganizowanej w Museum of Modern Art w 1932 r. Obejmuje budynki realizowane po 1920 r., realizujące różnorodne eksperymenty zmierzające do sformułowania zasad nowej architektury – od elementarystycznego domu Rietvelda, przez kompleks Bauhausu Gropiusa, jednostkę mieszkaniową  w Marsylii Le Corbusiera, wielkopłytowe blokowiska Siemensstadt do ramowo-kurtynowych biurowców Miesa van der Rohe, określanych jako tzw. druga szkoła chicagowska. Do stylu międzynarodowego zalicza się czasami z rozpędu takie budynki, jak niemiecki pawilon w Barcelonie Miesa van der Rohe, tegoż Fansworth House, Glass House Johnsona, czy większość ramowo-kurtynowych wieżowców, które nie mają typowych cech postmodernistycznych - co jest całkowitym nieporozumieniem.
Właściwie do pojemnego worka stylu międzynarodowego (a jeden z jego twórców, Walter Gropius od początki negował sens stosowania tego określenia) wrzuca się wszystkie modernistyczne budynki powstałe od 1920 r. do II wojny światowej, których nie można zaliczyć rozwijających się równolegle, bardziej skrystalizowanych stylów, takich jak art-deco, mainstream czy ekspresjonizm.
Mimo, iż Hitchcock i Johnson próbowali sprecyzować cechy stylu, nie ma on jakichś ściśle określonych cech formalnych, a raczej realizuje zasady projektowania ujęte w obiegowych, modernistycznych sloganach: przestrzeń zamiast bryły, ornament to zbrodnia, prawda materiału, forma wynika z funkcji, maszyna do mieszkania.
W rzeczywistości styl międzynarodowy, nie mając właściwie żadnych cech wyróżniających jest dość łatwy do rozpoznania, a to z tego powodu, że w okresie jego powstania istotnym problemem stało się masowe budownictwo mieszkaniowe i związana z nim architektura obiektów użyteczności publicznej. Architekci próbowali rozwiązać problem standaryzacji i uprzemysłowienia, a konstruktywistyczno-abstrakcjonistyczna niechęć do ornamentu współbrzmiała z poszukiwaniem szybkich w realizacji, prostych i tanich technologii. Wydawało się, że estetyczne kwestie stylu, rozumianego dotychczas jako wzornik jednorodnego zdobnictwa, może być rozwiązany przez specyficzną organizację przestrzeni i zamykających ją brył. O ile jednak w wykonaniu wybitnych projektantów metoda ta prowadziła do powstania budynków o pewnej szlachetności proporcji które nie potrzebowały ornamentu jako swego rodzaju makijażu (bo w gruncie rzeczy do tego się problem sprowadza), to w masowej realizacji stworzyła monotonny, przygnębiający koszmar, którego pierwszym przykładem były nieme pudła osiedla Gropiusa w Tortow, a rozwinięciem typowe, powiatowe domy towarowe, rozpychające drobną, małomiasteczkową zabudowę.
Jeśli gdziekolwiek spotkamy całkowicie pozbawiony detalu ornamentacyjnego budynek składający się z horyzontalnego, silnie przeszklonego modułu, nad którym dominuje kilkupiętrowy, wertykalny blok biurowca, to mamy przed sobą kwintesencję stylu międzynarodowego.
Warto również podkreślić, że wystawa w MoMA, po której powołano do życia styl międzynarodowy miała miejsce w 1932 r., a utożsamiane z tym stylem ramowe wysokościowce z kurtynowymi ścianami, których ojcem duchowym jest van der Rohe, a pierwszą czystą realizacją był zespół apartamentowców 860-880 Lake Shore Drive w Chicago powstały dopiero na przełomie lat 40/50-tych.
Mimo, iż nie ma dobrej dokumentacji budynków projektowanych przed II wojną światową przez polskich architektów, zamieszczamy również kilka ich przykładów, ponieważ część polskich projektantów zafascynowanych nowością wynalezionego na zachodzie stylu okazywała się „bardziej papieska od papieża” i stworzyła przykłady czystej i pięknej architektury nowoczesnej.

Wybitni przedstawiciele stylu międzynarodowego:

Alvar Aalto (1898 – 1976), Ove Arup (1895 – 1988), Marcel Breuer (1902 - 1981), Barbara Brukalska (1899 - 1980), Stanisław Brukalski (1894 - 1967), Gordon Bunshaft (1909 - 1990), Le Corbusier (1887 - 1965), Otto Eisler (1893 – 1968), Joseph Emberton (1889-1956), Maksymilian Goldberg (1895 - 1942), Eileen Gray (1878 – 1976), Walter Gropius (1883 – 1969), Philip Johnson (1906-2005), Bohdan Lachert (1900 - 1987), Sven Markelius (1889 – 1972), Erich Mendelsohn (1887 – 1953), Paul-Amaury Michel (1912-1988), Richard Neutra (1892-1970), Jacobus J.P. Oud (1890 - 1963), Ieoh Ming Pei (1917), F.P.J. Peutz (1896 - 1974), Gerrit Rietveld (1888 – 1964), Mies van der Rohe (1886-1969), Moshe Safdie (1938), Bernhard Scharoun (1893-1972), Rudolph Schindler (1887 – 1953), Arieh Sharon (1900 – 1984), Mart Stam (1899-1986), Oscar Gregory Stonorov (1905 – 1970), Szymon Syrkus (1893 - 1964), Józef Szanajca (1902 - 1939), Juliusz Żórawski (1898 - 1967)

Przykłady ułożone są chronologicznie.


1919 General Motors Building, Detroit, arch. Albert Kahn

 

1922 First National Building, Detroit, arch. Albert Kahn


/wspaniały przykład, jak w ciągu trzech lat XIX-wieczna szkoła chicagowska zmieniła się w XX-wieczną szkołę chicagowską.../

 

1924-29 E-1027, Roquebrune sur mer, arch. Eileen Gray/Jean Badovici

 

1924-1927 Osiedle robotnicze, Kiefhoek, Hook of Holland, arch. Jacobus Oud

 

1926 Lovell Beach House, Los Angeles, arch. Rudolf Schindler

 

1926 Dom podwójny, Brno, arch. Otto Eisler

 

1926 Bauhaus, Dessau, arch. Walter Gropius

 

1927 Apartamentowiec, Osiedle Weissenhof, Stuttgart, arch. Mies Van Der Rohe

 

1927 Villa Stein, Garches, arch. Le Corbusier

 

1927 Maison Cook, Boulogne-sur-Seine, arch. Le Corbusier

 

1927 Dom własny na Żoliborzu, Warszawa, arch. Barbara i Stanisław Brukalscy

 

1929 Dom Szyllerów, arch. Lachert/Sznajca

 

1930 Willa, Konstancin Królowa Góra, arch. Bogdan Pniewski

 

1929-31 Siemensstadt, Berlin, arch. Hans Scharoun

 

1927-1929 House Lovell, Los Angeles, arch. Richard Neutra

 

1928 Dom własny, Warszawa, ul. Katowicka, arch. Bohdan Lachert

 

1928 Urząd Pracy, Dessau, arch. Walter Gropius

 

1929 Villa Savoye, Poissy, arch. Le Corbusier

 

1929 Niemiecki pawilon na wystawie w Barcelonie, arch. Mies Van Der Rohe

 

1929 Pensjonat dla osób samotnych we Wrocławiu, arch. Hans Scharoun

 

1930 Turun Sanomat, Turku, Finlandia, arch. Alvar Aalto

1930 Villa Tugendhat, Brno, arch. Mies van der Rohe

 

1930 Villa Markelius, Nockeby, arch. Sven Markelius

 

1930 Willa inż. Margulesa, Warszawa, arch. Lucjan Korngold/Henryk Blum

 

1931 Royal Corinthian Yacht Club, Burnham-on-Crouch, arch. Joseph Emberton

 

1932-33 Labworth Café, Canvey Island, Essex, arch. Ove Arup

 

1934 Osiedle ZUS Dziennikarska, arch. Lachet/Piotrowski/Sznajca

 

1934-35 Glaspaleis, Modehuis Schunck, Heerlen, arch. Frits Peutz

 

1934-1936 Cohen House, Chelsea, London, arch. Mendelsohn/Chermayeff

 

1937 Villa Myrdal, arch. Sven Markelius

 

1938 Södra Ängby - willa nr 30, Stockholm, arch. Edvin Engström

 

1945-51 Farnsworth House, Plano, Illinois, arch. Ludwig Mies van der Rohe

 

1947 Dom Kaufmanna, Palm Springs, arch. Richard Neutra

 

1947-50 ONZ, Nowy York, arch. Harrison/Le Corbusier/Niemeyer

 

1949 Glass House, arch. Philip Johnson

 

1949-51 860-880 Lake Shore Drive, Chicago, arch. Mies van der Rohe

1950-56 New Beilinson General Hospital, arch. Petah Tikva

 

1951-52 Lever House, arch. Gordon Bunshaft dla Skidmore, Owings and Merrill

 

1955-60 SAS Royal Hotel, Kopenhaga, arch. Arne Jacobsen

 

1958 Old City Hall, Ottawa, arch. Moshe Safdie

 

1968 Place de Ville, Ottawa

 

1962 Place Ville-Marie, Montreal, arch. Henry N. Cobb / I. M. Pei

 

1967 Westmount Square, Montreal, arch. Ludwig Mies van der Rohe

 

1967-69 Dominion Centre, Toronto, arch. Ludwig Mies van der Rohe

 

1972-74 Hudson's Bay Centre, arch. Crang & Boake

 

1975-1979 Oxford Tower, Warszawa, arch. Skrzypczak/Świergocka-Kaim/Grzybowski

 

2006 Rondo1, Warszawa, Rondo ONZ, arch. Skidmore, Owings and Merrill

UP