NEOKONCEPTUALIZM I RE-MODERNIZM
 

 

W 1980 r. działała w Anglii grupa bardzo młodych performerów, wśród których był dwudziestoletni malarz i poeta Billy Childish (1959), który przyjaźnił się z młodą studentką mody Tracy Emin (1963), pomagającą mu prowadzić małe wydawnictwo wydające jego własne poezje. Tworzyli parę do 1987 r.

Childish prowadził życie artysty, pisał poezje, montował punkową muzykę, grał na gitarze, a przede wszystkim malował obrazy, które – niezależnie od ich wartości - ginęły w masie podobnej produkcji i nie stwarzały perspektyw spektakularnego sukcesu.
Prawdopodobnie dlatego Tracy zrobiła mu „programową” awanturę zarzucając, że on i jego malarstwo są „stuck” – unieruchomione. CHildish zapamiętał to na całe lata, ale nie zmądrzał.

Po rozstaniu artyści poszli własnymi drogami, Childish robił to, co lubił, a Tracy założyła z przyjaciółką sklepik, w którym sprzedawały T-shirty i popielniczki z przyklejonymi zdjęciami robiącego karierę Damiena Hirsta. W wolnych chwilach dorabiała pisząc listy do znanych ludzi i proponując im zainwestowanie w jej sztukę 20 funtów. Jednym z adresatów był Jay Jopling, marszand (syn ministra rolnictwa w rządzie M. Tatcher), który już wtedy przyjaźnił się z Hirstem, ponieważ ten sprzedał kilka prac Saatchiemu – właścicielowi galerii i gigantycznej agencji reklamowej Saatchi&Saatchi. Tracy współpracowała również (chociaż nie wiadomo w jaki sposób) z młodym, dwudziestoletnim galerystą Joshuą Compstonem, związanym z nabierającą znaczenia grupą Young British Artists, do której należał Hirst.


Tracy Emin


Tracy Emin bierze wszystko - performance

W czasach, gdy Tracy Emin była menadżerką Childisha, Damien Hirst był młodym człowiekiem, który pracując dorywczo na budowach i w prosektorium (co jest bardzo ważnym szczegółem) studiował sztukę w Goldsmith’s, filii University of London, gdzie wykładowcą był Michael Craig-Martin, autor dzieła z 1973 r. pt. An Oak Tree (Dąb), które zrobiło na Hirst’cie piorunujące wrażenie i które po latach ocenił jako najważniejszą konceptualną rzeźbę na świecie.
„Dąb” składał się ze szklanki czystej wody stojącej na szklanej półce i towarzyszącego tekstu >.

W 1988 r. zorganizował wystawę Freeze, którą dzięki wpływom autora „Dębu” odwiedzili Charles Saatchi i Nicholas Serota szef Tate Gallery i przewodniczący jury prestiżowej nagrody Turnera. Jednak na tej wystawie Hirst pokazał jedynie kartonowe pudełka pomalowane farbkami domowej roboty. To był błąd.

Hirst był inteligentnym, twardym chłopakiem z angielskiej prowincji i szybko się uczył.

 

An Oak Tree

Damien Hirst

 

W 1900 r. Hirst wziął udział w zorganizowanej wspólnie z dawnym kolegą z Leeds Carlem Friedmanem wystawie, na którą zielonym rollsem przybył Charles Saatchi, który „z rozdziawioną gębę stał przed dziełem Hirsta Hundred Years". Dzieło składało się z oprawnych w szkło robaków i much żerujących na gnijącym krowim łbie. Saatchi natychmiast je zakupił.
W 1991 r. Hirst miał pierwszą wystawę indywidualną, po której nawiązał kontakt z Jayem Joplingiem (tym, z którym współpracowała Tracy Emin) i po której Saatchi zaproponował, że sfinansuje następną pracę Hirsta. W ten sposób powstało wystawione w 1992 r. dzieło, które jest symbolem ruchu Young British Artist – zakonserwowany w formalinie rekin zakupiony od australijskich rybaków za 6.000 i sprzedany za 50.000 funtów.

W wyniku wystawy Hirst został nominowany do nagrody Turnera (chociaż jej jeszcze nie otrzymał).
Rekin otrzymał nazwę The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living.


Mother and Child Divided

W 1993 r. Hirst reprezentował Anglię na weneckim Biennale, gdzie wystawił zatopioną w formalinie krowę i przekrojone cielę nazwane Mother and Child Divided.

Niewątpliwie zaowocowały doświadczenia Hirsta zdobyte podczas dorywczych prac w prosektorium.


Away from the Flock

W 1994 r. na wystawie w Serpentine Gallery wystawił Away from the Flock, również zakonserwowaną owcę, która miała być ekologiczno-wegetariańskim krzykiem w obronie zjadanych zwierząt. Pewien odwiedzający galerię artysta wlał do formaliny czarny atrament i przemianował dzieło na „czarną owcę”, ale na żądanie Hirsta sprawcę ujęto, ukarano, a dzieło kosztem 1000 funtów przywrócono do stanu pierwotnego.
W 1995 r. autor otrzymał nagrodę Turnera i tak zhardział, że odrzucił zaproszenie British Council do reprezentowania Anglii w Wenecji (co się zresztą Anglikom uczciwie należało).

Trochę wcześniej, w 1994 r. Tracy Emin miała swoją pierwszą autorską wystawę w White Cube Gallery, na której pokazała „retrospektywę” składającą się z prywatnych zdjęć, resztek starych, zniszczonych obrazów, a nawet pudełko po papierosach wujka, który zginął w wypadku samochodowym. Wystawa ta podkreśliła najważniejszy aspekt twórczości artystki – jej skrajną wręcz intymność świadczącą o pełnym zaufaniu do widza. Wystawa nie przyniosła jednak wielkiego sukcesu.
Tracy Emin zwróciła się o radę do wspomnianego wyżej promotora YBA Carla Friedmana, z którym zdążyła się już dobrze zaprzyjaźnić. Ten poradził jej, żeby zrobiła „coś dużego”, bo takie drobiazgi jakie robiła dotychczas trudno jest sprzedać.
Tracy obraziła się, ale radę przyjęła i w ten sposób powstał słynny Namiot z 1995 r., na którego ścianach artystka – zgodnie z intymnym charakterem twórczości wyhaftowała nazwiska wszystkich, z którymi kiedykolwiek spała (dosłownie i w przenośni).

Charles Saatchi kupił dzieło i włączył je do zorganizowanej w 1997 r. w Royal Academy of Art wystawy Sensation, która wprawdzie doprowadziła do demonstracyjnej rezygnacji trzech członków Akademii, ale ponieważ pokazywała zbiory Saatchiego, który na czym jak na czym, ale na reklamie się znał, wywołała ogromne zainteresowanie.

 

 

Renoma Tracy Amin wzrosła do tego stopnia, że otrzymała nominację do nagrody Turnera, a na wystawie nominatów przedstawiła swoje najsłynniejsze dzieło Łóżko, przedstawiające łóżko.

Na łóżku leżała zmiętoszoną pościel, zużyte rajstopy a wokół leżały kapcie, pety, śmieci i pluszowy piesek.
Praca była przykładem jeszcze nie skatalogowanego stylu imtimmisimizmu, w związku z czym w 1999 r. Tracy Emin otrzymała za nią nagrodę Turnera w wysokości 40.000 funtów. Wyprzedziła o osiem lat kolejną laureatkę – Yoko Ono, która twórczość w łóżku uprawiała o wiele lat wcześniej z mężem Lennonem.

Sukcesy YBA, a szczególnie nagroda dla Tracy Emin doprowadziła do pasji niedocenionych malarzy z kręgu Childisha, którzy nawet nie mogli marzyć o wystawieniu swoich prac w Royal Academy. W 1999 r. Charles Thomson przypomniał Childishowi jego kłótnię z Emin i ukuł na określenie ich sztuki termin stuckism. Sformułowano manifest, w którym podkreślono znaczenie malarstwa jako środka komunikacji i wyrażania uczuć i przeżyć a także proklamowano odnowienie duchowości w sztuce.
Jednym słowem – malarstwo figuratywne contra konceptualizm.

Mimo starań, stuckistom nie udawało się wejść do oficjalnych, prestiżowych galerii, otwartych dla triumfującego konceptualizmu. Z tego względu stuckiści prowadzili wieloletnią walkę z oficjalnym rynkiem sztuki, przede wszystkim z kierownikiem Tate Gallery Sir Nicholasem Serotą, który wplątany był w szereg niejasnych interesów z Charlesem Saatchim, a przede wszystkim przyczynił się do przyznawania konceptualistom nagrody - było nie było - imienia Williama Turnera. Zjadliwym przykładem tej walki jest obraz Charlesa Thomsona przedstawiającego Sir Serotę rozwiązującego kwestię majtek Tracy Emin.


Sir Nicolas Serota

Charles Thomson,
Sir Nicholas Serota Makes an Acquisitions Decision

2000

W 2004 r. stuckiści zorganizowali pierwszą wielką wystawę The Stuckists Punk Victorian w Walker Art Gallery w ramach biennale w Liverpoolu, na ktorej pokazano 250 prac czołowych członków grupy (obecnie jest ona znaczącym ruchem międzynarodowym).
Po wystawie, w 2005 r. zaproponowano Nicholasowi Serocie przekazanie w darze dla Tate Gallery 160 prac stuckistów, jednak Serota w chłodnym liście podziękował i odmówił przyjęcia daru z powodu „niskiej jakości prac”.
Ponieważ w tym samym czasie ujawniono informacje o konszachtach Seroty z Saatchim w promowaniu autorów prac znajdujących się w jego kolekcji, a także o zakupie przez Tate słynnego The Upper Room, specjalnie zaaranżowanego zbioru trzynastu portretów małpy (według rysunku Warhola z 1957 r.), wojna rozgorzała na nowo i trwa dalej.

 

 

For the Love of God, Damien Hirst, 2007

Czaszka wysadzana brylantami wartości 15 milionów funtów, wystawiona na sprzedaż za 50 milionów funtów i zakupiona przez konsorcjum powołane przez autora dzieła.

 

W 2007 r. Tracy Emin została członkiem Royal Academy od Art.

STUCKIŚCI: Philip Absolon, Frances Castle, Sheila Clark, Eamon Everall, Ella Guru, Wolf Howard, Bill Lewis,
Sanchia Lewis, Joe Machine, Sexton Ming, and Charles Williams, Stella Vine, Stephen Howarth

YOUNG BRITISH ARTISTS
: Damien Hirst, Tracy Emin, Marcus Harvey, Steven Adamson, Angela Bulloch, Mat Collishaw, Ian Davenport, Angus Fairhurst, Anya Gallaccio, Gary Hume, Michael Landy, Abigail Lane, Sarah Lucas, Lala Meredith-Vula,
Richard Patterson, Stephen Park, Fiona Rae

 

UP