MINIMALIZM
POSTMINIMALIZM
Tony Smith 1912-1980
Anne Truitt 1921-2004
Ellsworth Kelly 1923
Giacomo Benevelli 1925
Arnaldo Pomodoro 1925
Donald Judd 1928-1994
Robert Morris 1931
Dan Flavin 1933-1996
Carl Andre 1935
Larry Bell 1939
Richard Serra 1939
David Smith 1906-1965
Anthony Caro 1924
Sol LeWitt 1928-2007
Eva Hesse 1936-1970
Robert Graham 1938-2008
Jackie Winsor 1941
Keith Sonnier 1941
Bruce Nauman 1941 |
Minimalizm był reakcją na impulsywny expresjonizm i ironiczny, ale głeboko zaangażowany społecznie pop-art. Odwoływał się do modernistycznego abstrakcjonizmu geometrycznego (Malewicz, Mindrian) poszukując obiektywnego, pozbawionego literackich skojarzeń języka sztuki. Stosował uproszczone, wolne od metafor formy, neutralne, a-emocjonalne faktury, nie przetworzone materiały pochodzenia przemysłowego, oraz pewne schematy kompozycyjne naśladujące bezosobową produkcję przemysłową - seryjność, techniki spawalnicze itp.
Minimalizm był w ogóle nurtem, w którym skrajnie oszczędna forma wynikała z niezwykle rozbudowanej teorii, czego szczególnym przykładem jest muzyczna twórczość Johna Cage'a. Nic w tym dziwnego - jeśli stanowił odpowiedź na abstrakcyjny ekspresjonizm, w którym mniej niż skromna refleksja (o ile w ogóle w tym przypadku można mówić o reflekcji) eksplodowała niezwykle bujną formą.
Zasadnicza różnica między minimalizmem a modernistyczną abstrakcją geometryczną polega na tym, że dla takich modernistów jak Malewicz, Mondrian, van Doesburg, czy Kobro język abstrakcji opowiadał o pewnej - wcześniej sformułowanej - koncepcji rzeczywistości (przestrzeni), natomiast minimaliści interesowali się przede wszystkim formą i jej oddziaływaniem na odbiorcę. Jest to zasadnicza zmiana rejonów działania.
W "dwuetapowej" strukturze dzieła: koncepcja - realizacja i realizacja - percepcja, modernizm koncentrował się na etapie pierwszym, minimalizm na drugim.
Minimalizm jest częścią szerszego, trwającego aż do pojawienia się nowego ekspresjonizmu (nowi dzicy) zjawiska polegającego na ucieczce od figuracji w abstrakcjonizm. Agresywność informelu i ostentacyjna powierzchowność pop-artu skłoniły minimalistów do skoncentrowania się na wewnętrzych wartościach dzieła. Ten nurt znalazł się jednak szybko w sytuacji podobnej do tej, w jakiej znaleźli się pięćdziesiąt lat wcześniej neoplastycyści - wyrafinowana teoria wydała dzieła mało atrakcyjne estetycznie, czyli mówiąc wprost - nudne. Plastycy uprawiający minimalizm nie poszli śladem minimalistycznych kompozytorów, którzy postanowili powrócić do prostoty rozumianej jako pretekst do zabawy.
Próbą wydobycia dzieła z hermetycznego świata dostępnego wyłącznie odbiorcy wyrobionemu było wzbogacenie sztuki o emocje i kontekst społeczny. To właśnie rozszerzenie problematyki i poszukiwanie emocjonalnej reakcji ze strony odbiorców jest istotą postminimalizmu. |