Starożytna architektura kamienna wywodziła się ze szkieletowego budownictwa drewnianego, miała jedną prostą zasadę konstrukcyjną i kilka różnych zestawów elementów dekoracyjnych, określających tzw. porządki architektoniczne. W starożytnej Grecji stosowano trzy porządki:

porządek dorycki - powstał ok. VII w. pne w Grecji kontynentalnej
porządek joński - powstał ok. VI w. pne na terenie Azji Miejszej
porządek koryncki - powstał w V w. pne jako dekoracyjna odmiana porządku jońskiego.

W starożytnym Rzymie powstały:
porządek toskański - jako odmiana porządku doryckiego
porządek kompozytowy - będący połączeniem porządku jońskiego i korynckiego.

Zasada konstrukcyjna jest bardzo prosta i odpowiada drewnianej konstrukcji przysłupowej: stojące na podmurówce (lub na kamieniach) słupy podpierają dwie belki wzdłużne, na ktorych opierają się belki poprzeczne stanowiące podstawę więźby dachowej. W takim systemie ściana spełnia wyłącznie rolę osłonową. Właśnie ta zasada odróżnia architekturę grecką od rzymskiej - elementem nośnym nie jest ściana lecz kolumna.

W budynku kamiennym cała konstrukcja składa się z pięciu zespołów:
fundamentu, którego najwyższa część (wystająca z gruntu) nazywa się euthynteria,
crepidomy - zwykle trzystopniowego cokołu, którego niższe stopnie to stereobaty, a najwyższy to stylobat,
kolumn - składających się z bazy, trzonu i głowicy (w porządku doryckim nie ma bazy)
belkowania - na które składa się architraw, fryz i gzyms
przekrycia - obudowanego rynną - simą, wyposażoną w rzygacze i ozdobionego akroterionami. Trójkątny szczyt przekrycia (zwykle zdobiony rzeźbami) nazywa się tympanon.

Jak widać - podmurówka drewnianego budynku zastąpiona została przez krepidomę, drewniane słupy zastąpione zostały kolumnami, odpowiednikiem belki wzdłużnej jest architraw, zakończenia belek poprzecznych zdobią tryglify, metopy wypełniają prześwity między belkami poprzecznymi. Umieszczenie tryglifów i metop na krótszych bokach budynku ma charakter wyłącznie dekoracyjny.
Wszystkie porządki architektury klasycznej oparte są na tym schemacie, a różnią się jedynie proporcjami i opracowaniem detalu dekoratorskiego - przede wszystkim głowicy kolumny.

Pierwszym, najprostszym i doskonałym porządkiem jest porządek dorycki. Porównywalnymi osiągnięciami są tylko znacznie wcześniejsza egipska piramida stożkowa i kilka późniejszych o 2500 lat budynków architektury nowoczesnej XX wieku.

Porządek joński ukształtował się w VI w. pne w Azji Mniejszej, jest znacznie smuklejszy i optycznie lżejszy od doryckiego. Różnice szczegółowe pokazują rysunki.

W porządki jońskim jest bardzo uproszczony fryz ciągły, na ogół wypełniony płaskorzeźbami i trzeczęściowy architraw. Nie ma tryglifów, metop ani drobnych elementów kamieniarskich.

Najbardziej charakterystyczny element - głowica - zdobiony jest wolutą (kamieniarską wersją zwiniętego płata tkaniny) i pasem wolich oczek; na głowicy leży zdobiona płyta - abacus.

Trzon kolumny jest zwykle kanelowany (rowkowany), ale w odróżnieniu od doryckiego kanelowania z ostrymi krawędziami, poszczególne złobki oddzielone są wąskimi pasami lica kolumny - tzw. stegami.

W porządku doryckim kolumna stoi bezpośrednio na stylobacie, w jońskim natomiast na tzw. bazie, ktora ma dwie wersje:
baza attycka składa się z dwóch wałków wypukłych - torusów oddzielonych wałkiem wklęsłym - trochilusem,
baza małoazjatycka zbudowana jest z kwadratowej plinty, torusa, trochilusa i różnie zestawianych dodatkowych niskich wałków.

Smuklejszy porządek joński wymagał znacznie mniejszych korektur optycznych (enthasis).

Schemat przedstawia ideę porządku jońskiego - w rzeczywistości powstawały bodowle w szczegółach znacznie od niej odbiegające.

Jeszcze smuklejszy od jońskiego był porządek koryncki, ukształtowany na przełomie V i IV w. pne., którego głowica zbudowana jest z liści akantu, nad którymi cztery samodzielne woluty podpierają kwadratowy abacus o wklęsłych bokach.

Rozwój porządków greckich od doryckiego do korynckiego jest najlepszą ilustracją historii upadku kultury greckiej, zawojowanej przez Rzymian, ktorzy dopisali jej rozdział ostatni - porządek kompozytowy.