Australopitek, małpa południowa
Afryka, 4,2 mln pne

Homo erectus, pitekantrop
Jawa, Chiny, 1.800.000 pne

Kultura olduwajska 2.600.000 - 1.800.000
Tanzania, Park Narodowy Serengeti

Kultura olduwajska uważana jest za najstarszą kulturę praczłowieka, trwała podobno od ok. 2,5 mln - 1,8 mln r. pne, a jej nazwa pochodzi od wąwozu Olduvai w Tanzanii (park Serengeti), gdzie znaleziono jej szczątki.

Pewien problem stanowi fakt, że najstarsze szczątki pitekantropów czyli małp człekokształtnych odkryto na Jawie i w Chinach i datuje się je na ok. 1,8 mln r. pne.

Uwaga: "australo"pitek nie oznacza małpy "australijskiej", ale "południową"

Kultura aszelska 1.700.000 - 100.000
Saint-Acheul nad Somaną
faza wczesna 1,5 - 1 mln pne, średnia 1 - 0,6 mln, późna 0,6 - 0,2 mln pne

Najstarszymi obiektami uważanymi na prehistoryczne rzeźby są: znaleziona w Maroku Venus z Tan-Tan, datowana na lata 500.000 - 300.000 pne, oraz odkryta na Wzgórzach Golan (Izrael) Venus z Berekhat Rat, pochodząca z lat 280.000-250.000 pne.
Istnieją jednak wątpliwości, czy są to obiekty wykonane przez człowieka, czy też twory naturalne, przypadkowo mające formę kojarzącą się z ludzką postacią.

Kultura klaktońska 300.000 – 200.000
Clacton-on-Sea, Wielka Brytania, Essex

Wątpliwości co do ludzkiego i artystycznego rodowodu Venus marokańskiej i bliskowschodniej pogłębia fakt, że znalezione w Etiopii, najstarsze szczątki tzw. człowieka rozumnego starszego (homo sapiens idàltu) pochodzą sprzed 160.000 lat, a większa ilość skamielin tego wymarłego gatunku ma ok. 100.000 lat.
Nie bardzo więc wiadomo, kto miałby te figurki wyrzeźbić.

Kultura mustierska 120.000 - 40.000
Le Moustier , Dordogne, Francja

Kulturę mustierską wyróżnia modyfikacja metod polowania i tworzenie pierwszych siedzib (chociaż jeszcze nie budowli), ale dotychczas nie było dowodów na świadome wykonywanie przedmiotów artystycznych.
W 2002 r. w jaskini Blombos w południowej Afryce znaleziono datowany na 70.000 r. pne kamień z regularnym, abstrakcyjnym ornamentem.
Jeśli nie jest to prehistoryczny pilnik lub tarka i jeśli jest to autentyk, to kamień ten jest świadectwem pojawienia się impulsu, który skłonił wykonawcę do przygotowania specjalnego narzędzia (linie są cienkie i nie zrobiono ich drewnianym patykiem), a następnie żmudnego, wielodniowego rycia w twardym kamieniu wzoru, który nie ma funkcji użytkowej.
Jedynym powodem podjęcia tak ogromnego wysiłku mogło być to, że wzór ten podobał się, lub sprawiał satysfakcję samemu wykonawcy albo komuś, dla kogo był wykonany (bóstwo, kobieta, poddani ?).
Szczególnie ciekawe jest to, że ornament ma charakter abstrakcyjny, a najciekawsze to, że ujęty jest on w wyraźnie widoczną ramkę. Oznacza to, że ktokolwiek rysunek ten stworzył, intuicyjnie odróżnił nośnik od dzieła.

Kultura mikocka 130.000 – 70.000
La Micoque, Dordogne
Kultura aterska 82.000
Bir al-Atir k/Konstantyny, Algieria

Venus z Hohlen Fels
40.000-35.000

 
Venus z Brassempouy
26.000-21.000

Venus von Moravany
Słowacja
24.000-22.000

Strop jaskini w Altamirze, Hiszpania

Venus z Grimaldi 21.000
Włochy

Kultura hamburska 14.000
Hamburg-Wellingsbüttel
Kultura ahrensburska 13.000
Ahrensburg k/Hamburga

kultura świderska 10.000 - 8.000
Świdry Wielkie, Otwock

 
Płaskorzeźba z jaskini Roc-aux-Sorciers

Venus z Petersfels
15.000