Nowe Państwo to okres potęgi egipskiego imperium, jego największego zasięgu i wspaniałego rozkwitu kultury i sztuki. Podobne przemiany przechodził jednak cały ówczesny cywilizowany świat. Na rozkwit Egiptu złożyły się trzy czynniki. Ogólny postęp cywilizacyjny, który dał Egiptowi nowe technologie, globalne przemiany wynikające z wędrówek ludów indoeuropejskich i ich ekspansji, oraz lokalizacja na krańcu cywilizowanego świata. Dzięki niej Egipt był zagrożony tylko z jednego kierunku (z północy), miał jeden kierunek ekspansji (na północ) i jako skrajnie położone, a dobrze zorganizowane państwo przez długi czas dysponował względnie korzystną pozycją strategiczną (wyprawy Hatchepsut do Puntu nie miały strategicznego znaczenia).
Jeśli za datę początkową Nowego Państwa przyjąć 1550 pne, to w tym czasie rejon Morza Egejskiego został już opanowany przez Achajów (Mykeny), w Anatolii istniało państwo hetyckie, które stać było na daleką wyprawę łupieżczą do Babilonu, w północnej Syrii powstawało państwo Mitanni, w Babilonii rządy sprawowali Kasyci, a na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego (od Kanaanu przez Liban do Cylicji) ścierały się interesy miejscowych Amorytów oraz Egipcjan, Babilończyków, Asyryjczyków i Hetytów.
Jeśli za koniec Nowego Państwa przyjąć datę 1070 pne, rządy Ramzesa XI i koniec XX dynastii, to historię Egiptu w tym okresie wyznaczają trzy dynastie: XVIII, XIX i XX, ale istotny podział jest nieco inny.
Pierwszy etap rządów XVIII dynastii to okres wojowniczy, w którym kolejni faraonowie jednoczyli Egipt po wypędzeniu Hyksosów i prowadzili wyprawy zarówno przeciwko utraconej wcześniej Nubii jak w kierunku północnym, aż do syryjskiego Karkemisz. Egipt wszedł wtedy w bezpośredni konflikt z państwem Mitanni. Wojownicza polityka Egiptu wsparta zawodową armią wyposażoną w technikę przejętą jeszcze od Hyksosów osiągnęła szczyt za czasów Amnehotepa II (ok. 1400 pne), a zdobycze ugruntowane zostały przez Tutmozisa IV szeregiem układów i korzystnych królewskich małżeństw.
W tym czasie nastąpiła również polaryzacja życia religijnego - w Tebach niepodzielnie rządzili kapłani Amona, ale ich władzę próbował ograniczyć rezydujący w Memfis i popierający kult wielu innych bóstw Amenhotep III. Amenhotep III szczególnym kultem otaczał boga słońca Atona - i to pod wpływem kontaktów z państwem Mitanni i Hetytami, u których dominowały kulty solarne.

Rewolucję przeprowadził w 1356 pne Amenhotep IV, powracając do kultu triady bóstw stwórczych Atum, Szu i Tefnut, a następnie wprowadzając kult jednego boga Atona (pierwsza religia quasi-monoteistyczna), wyprowadzając się z Teb i zakładając nową stolicę Achet-Aton (Tell-el-Amarna) w środkowym Egipcie. Amenhotep IV znany pod przybranym nowym imieniem Echnaton będąc wielkim wizjonerem był jednocześnie nieudolnym taktykiem. Zmieniając radykalnie podstawy panującej religii i tworząc nową stolicę naruszył nie tylko żywotne interesy kasty kapłanów, ale wzbudził powszechną nienawiść próbując radykalnie zmienić tradycyjną mentalność Egipcjan. Echnaton bez reszty koncentrował się na sprawach religii i zaniedbywał zarówno politykę zagraniczną jak i możliwości utrwalenia siłą wprowadzanych zmian. Ta taktyczna słabość spowodowała, że natychmiast po jego śmierci tebańscy kapłani podjęli skuteczną akcję zmierzającą do przywrócenia dawnej religii a tym samym odzyskania utraconych wpływów.
Kierunek zmian zapoczątkowanych przez Echnatona starali się częściowo (przynajmniej w dziedzinie kultury i sztuki) podtrzymywać kolejni faraonowie - Tutenchamon i Aj, ale już za panowania ostatniego faraona XVIII dynastii, popieranego przez kapłanów Amona Horemheba postać Echnatona została wymazana z pamięci Egipcjan.
Specyficzny styl w sztuce egipskiej okresu panowania Echnatona nazywa się stylem Amarna. Charakteryzuje go w architekturze - stosowanie otwartych układów przestrzennych pozbawionych przekryć i drzwi, w rzeźbie i malarstwie - odejście od tradycyjnego kanonu, tworzenie złożonych dynamicznych kompozycji i realizm w przedstawieniach portretowanych postaci. Ten "egipski realizm" miał jednak swój kanoniczny wymiar. W portretach amarneńskich przedstawiający Echnatona zwracają uwagę wydłużone proporcje głowy i twarzy, szczupłość postaci, wysmukłość dłoni, długość palców. Nie były one wynikiem stylizacji, ale realistycznym odwzorowaniem cech faraona, prawdopodobnie cierpiącego na tzw. zespół Marfana - chorobę powodującą takie właśnie zmiany fenotypowe. Interesujące jest to, że z biegiem czasu artyści amarneńscy zaczęli w podobny sposób portretować członków rodziny Echnatona i inne osobistości mimo, iż nie miały one takich cech. Okazuje się więc, że skłonność do tworzenia schematów w sztuce może realizować się nawet w ramach swoiście pojętego realizmu. Widocznie dla egipskiego artysty rzeczywistością "realną" była rzeczywistość boga-faraona.
Wybitnym artystą okresu amarneńskiego był nadworny rzeźbiarz Echnatona - Tutmozis, autor słynnego portretu żony faraona Nefretete, oraz napiętnowanych cierpieniem, wspaniałych studiów rzeźbiarskich znacznie wykraczających poza konwencję kanonu.

Okres panowania Echnatona to również zaniedbanie polityki zewnętrznej, co w tamtych czasach równało się klęskom militarnym i utracie terytoriów. Przykładem takiej klęski jest utrata kontroli na Syrią w wyniku przegranej bitwy z hetyckim królem Suppiluliumą I, twórcą potęgi militarnej Hetytów i zwycięzcą państwa Mitanni.
Podobno po śmierci Echnatona Nefretete zaproponowała królowi Hetytów sojusz potwierdzony jej małżeństwem z jednym z jego synów, co było jednoznaczne z powstaniem gigantycznego imperium egipsko-hetyckiego i propozycja została przyjęta. Jednak wysłany do Egiptu syn Suppiluliumy Zannanzasa został zabity (prawdopodobnie na polecenie przyszłego faraona Horemheba), co uniemożliwiło sojusz i wywołało w odwecie atak Hetytów na państwa egipskich wasali.
Kryzys Nowego Państwa spowodowany rządami Echnatona trwał za panowania jego syna Tutenchamona, znanego przede wszystkim z powody odkrycia w 1922 r. wspaniale wyposażonego i zachowanego w całości grobowca, oraz faraona Aj i dopiero rządy Horemheba dały początek umocnieniu pozycji Egiptu.
Odbudowa potęgi była dziełem XIX dynastii, założonej przez panującego niecałe dwa lata Ramzesa I. Jego syn Seti I organizował zbrojne wyprawy do Syrii, a następca Setiego I, Ramzes II - chyba najsłynniejszy z faraonów, starł się w 1274 pne z Hetytami w słynnej bitwie pod Kadesz, w której wzięło udział ok. 5000 rydwanów bojowych. Bitwa nie przyniosła rozstrzygnięcia i dopiero w 1259 pne, pod wpływem asyryjskiego zagrożenia Hetyci podpisali z Egiptem rozejm.
Ostatnim wielkim faraonem Nowego Państwa był Ramzes III z XX dynastii. Najpierw odparł on ataki Libijczyków próbujących opanować zachodnią deltę Nilu, a wkrótce musiał odpierać najazdy tzw. ludów morskich, które stały się początkiem końca ery pierwszych cywilizacji (m.in. zniszczyły imperium Hetytów). Wprawdzie Ramzesowi III udało się pokonać najeźdźców, ale długotrwałe walki wyczerpały Egipt ekonomicznie, doprowadzając do kryzysu gospodarczego i politycznego. Następcy Ramzesa III toczyli nieustanne walki o władzę (w ciągu 50 lat rządziło ośmiu kolejnych faraonów) w kraju nękanym kolejnymi suszami, niskimi wylewami Nilu, zamieszkami i korupcją.
Ostatni faraon XX dynastii - Ramzes XI rządził wprawdzie dość długo, ale prestiż władzy królewskiej był coraz niższy, co umożliwiło tebańskim kapłanom Amona przejęcie kontroli nad Górnym Egiptem i osiągnięcie pozycji równej faraonom. Następca Ramzesa XI, Smendes I kontrolował Egipt Dolny na długo przed jego śmiercią.
Smendes I założył XXI dynastię i przeniósł stolicę do Tanis rozpoczynając Trzeci Okres Przejściowy.

Położone na wschodnim brzegu Nilu Teby były stolicą Egiptu już w czasach XI dynastii (Średnie Państwo), ale okres niebywałego rozkwitu rozpoczął się za XVIII dynastii, z początkiem Nowego Państwa. Wprawdzie Echnaton zamknął tebańskie świątynie Amona i przeniósł stolicę do Amarny, a restaurator starej religii - Tutenchamon - przeniósł stolicę do Memfis, ale Teby pozostały głównym ośrodkiem życia religijnego, a położone na przeciwległym brzegu Nilu Teby Zachodnie przez 1500 lat były królewską nekropolią.
W Tebach znajdują się dwie wspaniałe świątynie. Północna świątynia Amona Ipet-Sut współcześnie nazywana Karnak i świątynia południowa. tzw. "haremem Amona" nazywana Luksor (nazwa miasta pochodzi od rzymskiego obozu wojskowego).
W Tebach Zachodnich znajduje się wiele świątyń i grobowców, z których najsłynniejsze to Medinet Habu - kompleks świątynny Ramzesa III, Deir el-Bahari - dolina ze świątyniami Mentuhotepa II i Hatchepsut, Ramesseum - świątynia Ramzesa II i największa świątynia grobowa Amenhotepa III, z której ocalały jedynie słynne kolosy Memnona.
Zbiorowymi cmentarzyskami są: Dolina Królów mieszcząca groby faraonów XVIII - XX dynastii i Dolina Królowych, w której chowano małżonki faraonów dynastii XIX - XX.
Wśród wielu cmentarzysk szczególne miejsce zajmuje Deir-el-Medina - wioska i nekropolia budowniczych królewskich grobów i świątyń.

Pierwsze świątynie budowano w Karnaku już w okresie XI dynastii (zachowało się niewiele szczątków), ale ogromny kompleks świątynny powstał za czasów XVIII dynastii jako miejsce kultu triady bóstw z Amonem jako głównym egipskim bogiem. Od tego czasu niemal każdy faraon uzupełniał zespół o nowe elementy, tworząc kompozycję powiązaną przestrzennie z pobliskimi świątyniami w Luksorze i w Deir el-Bahari.
Każde z religijnych centrów Egiptu miało swój panteon bóstw. W Heliopolis głównym bogiem był Atun, w Hermopolis bóg Słońca Re, w Elefantynie panowała triada Chnum - Satis - Anukis, natomiast w Tebach kultem otaczano Amona, Mut i Chonsu.
Amon - bóg wiatru, urodzaju i płodności. Wraz z żoną Mut i synem Chonsu - bogiem księżyca, tworzyli trójcę głównych bóstw egipskich. Po połączeniu kultów Amona i boga Słońca Re stał się Amonem-Re.
Mut - bogini nieba, opiekunka Górnego Egiptu, żona Amona. Przedstawiano ją pod postacią krowy.
Chonsu - bóg księżyca, syn Amona i Mut, stanowił kontynuację kultu Thota. Uważany był za uzdrowiciela.
Lokalnym bóstwem Teb był poprzedni Amona Montu - bóg wojny i opiekun wojowników. Przedstawiany jako człowiek z głową sokoła ozdobioną tarczą słoneczną i piórami oraz atrybutami - toporem i łukiem. Montu był adoptowanym synem Amona i Mut.
Centrum zespołu tworzy okręg Amona, do którego od północy przylega okręg Montu. Wschodnia aleja sfinksów prowadzi do południowego okręgu Mut. Te trzy okręgi połączone są aleją sfinksów z położoną 2,5 km na południe świątynią w Luksorze.
Oś głównej świątyni Amona pokrywa się niemal dokładnie z osią świątyni Hatchepsut w położonym na drugim brzegu Nilu Deir el-Bahari tworząc symboliczne powiązanie dwóch wielkich centrów kultowych.
Obecnie pierwszy pylon świątyni Amona jest oddalony o ok. 500 m od Nilu, ale jeszcze w połowie XIX wieku świątynia stała tuż przy jego brzegu.

Okręg Amona-Re jest największym, 30-hektarowym kompleksem świątynnym Egiptu, obejmującym, oprócz świątyni Amona także świątynie Chonsu, Opot, Ptaha, Amnehotepa II oraz kilka kaplic przeznaczonych m.in. do przechowywania kultowych słonecznych barek (kaplice Biała i Czerwona). W starożytności okręg Amona łączyła ze śwąitynią w Luksorze aleja flankowana przez 365 sfinksów. Dodatkowa aleja 66 sfinksów łączy świątynię Amona z południowym okręgiem Mut.

Główna świątynia zespołu - świątynia Amona-Re jest gigantycznym obiektem realizowanym przez kolejnych faraonów Nowego Państwa.
Ma ona dwie osie: główną (wschód-zachód) przebiegającą prostopadle do brzegu Nilu oraz boczną (północ-południe) łączącą świątynię z okręgiem Mut.
Na osi głównej znajdują się (albo znajdowały się w starożytności) kolejno:
- port na Nilu, przeznaczony dla barek przewożących święte posągi na drugi brzeg rzeki oraz przywożące je po zakończeniu procesji do Luksoru,
- aleja "baranich" sfinksów,
- I pylon wejściowy zbudowany dopiero w czasach XXX dynastii i nigdy nie ukończony,
- wielki dziedziniec z boczną świątynią Ramzesa III, kaplicą Setiego II i przedsionkiem,
- II pylon
- sala hipostylowa,
- III pylon,
- wąski dziedziniec wiążący oś główną z osią boczną świątyni, mieszczący kaplicę Amenhotepa I i obelisk Tutmozisa I,
- IV pylon,
- dziedziniec Wadżet z obeliskiem Hatchepsut,
- V i VI pylon,
- pałac bogini mądrości Maat,
- dziedziniec środkowy,
- świątynia jubileuszowa Tutmozisa III.
Na przedłużeniu osi głównej znajduje się teren świątyni Ramzesa II.
Dziedziniec środkowy kryje pozostałości najstarszej świątyni Karnaku, zbudowanej przez faraona Senusreta I z XII dynastii (Średnie Państwo).

Boczną oś północ-południe tworzą cztery dziedzińce zamknięte kolejnymi pylonami, z których ostatni pylon X rozpoczyna aleję sfinksów prowadzącą do Okręgu Mut. Pierwszy, przylegający bezpośrednio do korpusu świątyni dziedziniec musiał mieć specjalne znaczenie, ponieważ odkryto około 750 posągów i 17.000 innych obiektów pogrzebanych pod jego posadzką.
Całość założenia otoczona była w starożytności potężnym murem z wieżami obronnymi.

Dzisiejszy układ świątyni wydaje się logiczny i przemyślany, ale powstawał przez setki lat i wcale nie w "kolejności zwiedzania".
Najstarszym zachowanym elementem jest kolumna z czasów Antefa II, a więc z ok. 2100 pne.
Sezostris I z XII dynastii wybudował pierwszą świątynię kamienną otoczoną ceglanym murem i mieszczącą prawdopodobnie święty ogród. Bezpośrednie sąsiedztwo świętego jeziora wskazuje na to, że już w Średnim Państwie istniał tam (mniejszy) zbiornik o podobnym przeznaczeniu.
Budowę kontynuwał faraon XVIII dynastii Amenhotep I. Tutmozis I uzupełnił pylony IV i V, Tutmozis II dodał dziedziniec za V pylonem, ale najwięcej wbudowała Hatchepsut i Tumtozis III - ceglany mur z wieżami, Czerwoną Kaplicę, pylon VI, święte jezioro, pylony VII i VIII osi bocznej, zdobiące je kolosalne posągi, drogę procesyjną do Luksoru i sześć kaplic stacyjnych.
Amenhotep III uporządkował i przedłużył oś główną świątyni i obudował południową aleję 60-ma sfinksami.
Budowę kompleksu wstrzymał Echnaton, który na początku panowania wzniósł świątynię Atona, ale potem przeniósł stolicę do Amarny, a po jego śmierci Horemheb świątynię tę zburzył, wykorzystując materiał na budowę pylonów IX i X.
Budowę wielkiej sali hipostylowej z imponującą kolumnadą rozpoczął Seti I, dokończył ją jego syn Ramzes II, a Ramzes III z XX dynastii wybudował "kiosk" (krytą kolumnadę) przed II pylonem.
Dopiero za czasów XXII dynastii (czyli w Trzecim Okresie Przejściowym zamknięty został dziedziniec między I a II pylonem.
Budowę prowadzono aż do czasów Ptolemeuszy, kiedy to wykończono i udekorowano bramy prowadzące do świątyni Chonsu przez mury wybudowane przez Nektanebosa I z XXX dynastii.

Widok Karnaku w 1914 r. Z lewej strony święte jezioro, za nim VII i VIII pylon osi bocznej.
Proszę zwrócić uwagę na pola uprawne między świątynią a brzegiem Nilu

Rekonstrukcja zespołu w Karnaku. W centrum okręg Amona-Re, z lewej okręg Montu, z prawej okręg Mut.
Przed pierwszym pylonem świątyni Amona port, do którego przybywała barka z posągiem boga, powracająca z procesji do Luksoru

Dziedziniec etiopski

Sala festiwalowa Tutmozisa III

Wielki fryz

Drugi pylon

Widok od strony świętego jeziorra

Rekonstrukcja sali hipostylowej

Aleja baranich sfinksów i pierwszy pylon świątyni Amona w Karnaku

VII pylon świątyni w Karnaku, zbudowany przez Tutmozisa III

Karnak - V pylon (?)

Posąg Ramzesa II i jego żony Nefertari (?)

cdn...

Pylon świątyni Chonsu w Karnaku

Brama świątyni Chonsu za zamknięciu zachodniej aleji sfinksów

Kolumny świątyni Chonsu

Ruiny świątyni Montu w Karnaku

OKRĘG MUT

Fotografia lotnicza okręgu Mut od strony głównej świątyni Amona w Karnaku

Pylon świątyni Mut

Boczne wejścia światyni Mut

Reliefy we wnętrzu świątyni Mut

Fragmenty posągów i święte jezioro okręgu Mut

Luksor to położone na wschodnim brzegu Nilu i 2,5 km na południe od Karnaku miasto zbudowane wokół świątyni Narodzin Amona zwanej również południowym haremem Amona. Prawdopodobnie istniała tam już jakaś budowla z czasów XII dynastii, w miejscu której Tutmozis III zbudował pierwszą kaplicę. Architekt faraona Amenofisa III - Amenofis (syn Hapu) rozbudował świątynię dodająć sanktuarium, salę kolumnową i drugi dziedziniec. Za czasów Echnatona ten etap budowy świątyni ukończono, ale zlikwidowano ślady kultu Amona i poświęcono ją Atonowi. Następca Echnatona, Tutenchamon kontynuował rozbudowę sali hipostylowej, dokończonej w obecnej formie przez Horemheba.
Ramzes II ozdobił pierwszy dziedziniec i pylon posągami i obeliskami, a za czasów Nektanebosa urządzono przed pylonem otoczony murem dziedziniec.
Świątynię budowano więc "od tyłu" uzupełniając kolejnymi elementami w okresie 1450 - 370 pne, a więc przez ponad tysiąc lat.
Świątynia w Luksorze była celem procesji kultowej niosącej w świętej arce posąg Amona ze świątyni w Karnaku. Idąca aleją sfinksów procesja zatrzymywała się przy sześciu kaplicach stacyjnych w celu odbycia obrzędów. Po uroczystościach w Luksorze posąg wracał do Karnaku na arce płynącej Nilem. Pierwotnie aleja sfinksów prowadziła prostą drogą od świątyni w Luksorze do świątyni Chonsu w Karnaku, dopiero później połączono główną aleję sfinksów tebańskich ze wschodnią aleją sfinksów prowadzącą od X pylony świątyni Amona do okręgu Mut w Karnaku.

Plan świątyni w Luksorze

Początek alei sfinksów, pylon z posągami i obeliskiem, z prawej strony kaplica Serapisa przy dziedzińcy Nektanebosa

Posągi przed pylonem, w głębi jeden z posągów przed kolumnadą

Świątynia w Luksorze od strony Nilu

Pylon, dziedziniec i kolumnada (na terenie dziedzińca późniejszy meczet)

Sanktuarium świątyni w Luksorze

Wewnętrzy dziedziniec świątyni w Luksorze

Kolumnada z posągami Ramzesa II od strony pierwszego dziedzińca

Widok na kolumnadę od strony sali hipostylowej

Luksorska aleja sfinksów prowadząca do Karnaku

Okokło 1270 pne faraon Ramzes II (XIX dyn.) wybudował w nubijskim Abu Simbel dwie świątynie. Świątynia wielka poświęcona została bogom słońca Amonowi-Re i Re-Horachte, oraz bogowi sztuki Ptahowi. Świątynia mała poświecona była bogini miłości Hathor i żonie faraona - Nefertari.
Obydwie świątynie zostały wykute w skale, a ich wejść strzegą kolosalne kamienne pomniki. Przed wielką świątynią stoją cztery posągi Ramzesa przed którymi wykuto postaci matki i żony faraona, a świątyni małej strzegą dwa posągi Nefertari stojące pomiędzy czterema posągami Ramzesa II.
Hall główny wielkiej świątyni zdobi osiem filarów z pomnikami faraona. Dekoracyjne reliefy przedstawiają sceny ze słynnej bitwy pod Kadesz stoczonej z armią Hetytów ok. 1280 pne. Wnętrze małej świątyni wypełnia sala hipostylowa z hatoryckimi kolumnami.
W związku z budową tamy asuańskiej i utworzeniem jeziora Nassera, które zalało stanowisko Abu Simbel, w latach 1964-68 obydwie świątynie zostały przeniesione (po pocięciu na skalne bloki) na obecne, wyższe o 65 m miejsce. Znaczny udział w pracach miała ekipa polskich archeologów prof. Kazimierza Michałowskiego.

Zespół świątyń w Abu Simbel nad jeziorem Nasera

Z lewej strony Wielka Świątynia, z prawej Mała Świątynia w Abu Simbel

Portal Wielkiej Świątyni Ramzesa II w Abu Simbel

Trzy oblicza Ramzesa II

Nubijscy jeńcy

Relief z Wielkiej Świątyni w Abu Simbel

Jeden z ośmiu filarów głównej sali Wielkiej Świątyni w Abu Simbel

Portal Małej Świątyni w Abu Simbel

Posągi Ramzesa II i Nefertari

Ramesseum to kompleks wybudowany w Tebach Zachodnich przez Ramzesa II (XIX dyn.) i poświęcony triadzie bóstw tebańskich - Amonowi, Mut i Chonsu. Teren o powierzchni ok. 0.8 ha toczony był wysokim murem obronnym, a przestrzeń między tym murem a świątynią wypełniały magazyny i warsztaty. Oprócz głównej świątyni znajdował się tam tzw. mammisi (symboliczny dom narodzin boga).
Świątynia wypełnia kanon świątyni Nowego Państwa. Składa się z dwóch pylonów poprzedzających dwa dziedzińce i 48-kolumnowej sali hipostylowej otaczającej sanktuarium. Do pierwszego dziedzińca przylegał z lewej strony pałac królewski, a ozdabiał go kolosalny posąg faraona. Na pylonach i ścianach zewnętrznych świątyni naniesiono reliefy przedstawiające boski rodowód władcy oraz jego zwycięstwa w bitwie pod Kadesz. W Ramesseum przedstawiono również historię zdobycia i ograbienia przez Ramzesa II miasta Shalem, identyfikowanego z Jerozolimą, a także oblężenie miasta Dapur w trakcie zbrojnej wyprawy do Syrii w 1269 pne..
Na terenie świątyni znajdują się fragmenty jednego z największych znanych posągów - kolosalna postać faraona miała 19 m, wysokości o ważyła ok. 1000 ton i była większa od kolosów Memnona (transportowano ją drogą lądową z odległości ok. 300 km). Fragmenty większych rzeźb znaleziono jedynie w Tanis (21 - 28 m).
Z 48 kolumn sali hipostylowej ocalało 39, a ich dekoracja przedstawia w typowych scenach faraona z różnymi bóstwami.
Od północnego wschodu do sali hipostylowej prylegała mała świątynia Setiego I, a od północnego-zachodu świątynia poświęcona matce faraona Tuji i jego żonie Nerertari (czerwony prostokąt), jednak w tym miejscu wskazuje się również istnienie sali świętej barki i sali modlitw, trudno więc ustalić jednoznacznie przeznaczenie pomieszczeń.
Podobno w starożytności przed I pylonem istniał port i kanał łączący Ramesseum z innymi świątyniami Teb Zachodnich.

Plan zespołu świątynnego Ramesseum w Tebach Zachodnich

I pylon Ramesseum od strony I dziedzińca i pałacu królewskiego

Strona wschodnia Ramesseum: z prawej posągi "ozyrysowe" na II dziedzińcu

Ramesseum, od lewej: sala hipostylowa, przedsionek, II dziedziniec z posągami "ozyrysowymi", II pylon, I dziedziniec.
Na pierwszym planie bazy kolumn pałacu królewskiego

Ozyrysowe posągi II dziedzińca, platformy do przedsionka sali hipostylowej, w głębi sala hipostylowa.

posągi II pylonu od strony II dziedzińca; obok fragment kolosa

Posągi ozyrysowe, przedsionek i sala hipostylowe

Sala hipostylowa; Oblężenie Dapur

Kolosy Memnona to mierzące ok. 18 m wysokości i ważące po 800 ton kwarcytowe posągi należące niegdyś do zbudowanej ok. 1385 pne świątyni grobowej faraona Amenhotepa III.
Świątynia miała ok. 385.000 m2 powierzchni i była w swoim czasie największą świątynią Egiptu. Zaprojektowana i zbudowana została przez twórcę świątyni w Luksorze, architekta Amenhotepa (syna Hapu). Kompleks otaczał mur o wymiarach 700 x 550 m, a sama świątynia miała trzy pylony i aleję sfinksów prowadzącą przez czwarte wrota na dziedziniec o wymiarach 86 x 85 m otoczony potrójną kolumnadą. Za dziedzińcem znajdowała się sala hipostylowa z sanktuarium. Bramy pylonów były flankowane dwoma posągami faraona (razem 6) z których zachowały się jedynie dwa - zwane kolosami Memnona.
Ogromna świątynia została zniedbana za rządów syna Amenhotepa III - Echnatona, który kazał usunąć wszelkie słady kultu Amona. W póżniejszych czasach budynek został zniszczony przez trzęsienie ziemi i nigdy nie powrócił do świetności. Dzieła zniszczenia dokończyły wylewy Nilu i rabunek materiału na inne budowle starożytnego Egiptu.
Obok każdego z posągów wyrzeźbiono zachowane we fragmentach postaci kobiet - matki faraona Mutemuji i żony Teji.

Kolosy Memnona

Żółtą linią oznaczono teren zajmowany przez kompleks świątynny Amenhotepa III. W głębi widoczne pobliskie Ramesseum i droga do Deir el-Bahari.
Z prawej strony na drugim brzegu Nilu świątynia w Karnaku.

Posąg żony Amenhotepa III - Teji

Dolina Deir el-Bahari leżąca i podnóża gór na lewym brzegu Nilu w Tebach Zachodnich poświęcona była bogini nieba Hathor i bogowi słońca, wiatru i urodzaju Amunowi-Re. W dolinie znajdują się trzy świątynie grobowe: Mentuhotepa II z XI dynastii (Średnie Państwo), Tutmozisa III z XVIII dynastii i najlepiej zachowana świątynia Hatchepsut z XVIII dynastii (Nowe Państwo).
Świątynia Hatchepsut wybudowana została w ciągu 15 lat (ok. 1470-1455 pne) przez wysokiego urzędnika i architekta Nowego Państwa Senenmuta. Poprzedza ją kilometrowa droga procesyjna (niegdyś flankowana rzędami sfinksów) prowadząca w kierunku Nilu, wzdłuż osi łączącej ją z okręgiem Amona w Karnaku.
Plan świątyni stanowi modyfikację klasycznego układu świątyni egipskiej składającej się z dwóch pylonów, dwóch dziedzińców i sali hipostylowej zakończonej sanktuarium. W Deir el-Bahari dziedzińce zastąpiono otwartymi, piętrzącymi się tarasami poprzedzanymi przez zastępujące tradycyjne pylony kolumnady - portyki. Bramy pylonów zastąpiono prowadzącymi na kolejne tarasy pochylniami.
Pierwszy pylon zastępuje dwuczęściowy portyk, na którego zakończeniach stoją swa kolosalne pomniki Hatchepsut. Lewa część portyku nazywana jest halą obelisków (na jej ścianach przedstawiono historię budowy obelisków w Karnaku), prawa natomiast nazywa się halą myśliwską, z powodu zdobiących ją scen z polowań. Pierwsza rampa prowadzi na główny taras zakończony drugim portykiem. Jego lewa część nazywana jest halą Puntu (dekoracje przedstawiają wyprawę Hatchepsut do Puntu), w prawej części - hali narodzin - przedstawiono boskie narodziny Hatchepsut.
Do hali Puntu przylega kaplica Hathor, a do hali narodzin kaplica Anubisa.
Drugi taras zbudowany jest właściwie z dwóch tarasów. Rampa prowadzi z pierwszego tarasu na galerię poprzedzającą trzeci portyk, przed którym stało 26 ozyrysowych posągów Hatchepsut (zachowało się kilka). Granitowa brama w trzecim portyku prowadzi na otoczony kolumnadą dziedziniec drugiego tarasu, poprzedzający główne sanktuarium Amuna, oraz sanktuaria słońca i Hatchepsut.

Plan świątyni Hatchepsut w Deir el-Bahari

Widok ogólny doliny Deir-el-Bahari

Dolina Deir-el-Bahari - na pierwszym planie świątynia Hatchepsut, w głębi świątynia grobowa Mentuhotepa II
(od lewej: koniec drogi procesyjnej na dziedzińcu, I rampa, I portyk, I taras, II rampa, II portyk, II taras, kolumnada II tarasu, dziedziniec drugiego tarasu)

Widok świątyni Hatchepsut z drogi procesyjnej. Pierwsza rampa dzieli pierwszy portyk na halę obelisków (z lewej) i halę myśliwską (z prawej)

Galeria kolumnady I tarasu

Kolumnada z ozyrysowymi posągami Hatchepsut przed górnym tarasem świątyni w Deir el-Bahari

Portyk hali narodzin i wejście do kaplicy Anubisa

Przejście na dziedziniec górnego tarasu

Dziedziniec górnego tarasu świątyni Hatchepsut w Deir el-Bahari

Wejście do kaplicy Hathor i kolumny hatoryjskie z tej kaplicy

Polichromowany relief z "hali Puntu" świątyni Hatchepsut w Deir el-Bahari

Fresk z kaplicy Anubisa w świątyni Hatchepsut

Fresk z kaplicy Anubisa; głowa Hatchepsut ze świątyni w Geir el-Bahari

Stanowisko archeologiczne w Tell el-Amarna

Posągi przy granicznej stelli U

Północne Groby w zboczach gór Amarny

Jeden z "Amarna letters"

Pylon świątyni w Edfu

Dziedziniec świątyni w Edfu

Dziedziniec świątyni w Edfu

Dziedziniec świątyni w Edfu

Horus i Izis z Edfu

Posąg Horusa z Edfu