John Ruskin (1819-1900) był angielskim krytykiem sztuki, filozofem, chrześcijańskim socjalistą, poetą, malarzem, teoretykiem i chyba najbardziej wpływową postacią w sztuce XIX wieku. Był totalnym przeciwnikiem klasycyzmu, czyli ówczesnego modernizmu, uważając go za źródło demoralizacji. Industrializację i jej symbol - Crystal Palace (1851) uważał za świadectwo upadku ludzkości i wszystkich jej podstawowych wartości.
Według Ruskina sztuka nie jest domeną estetyki ale moralności. Tworząc lub kontemplując dzieło sztuki człowiek angażuje całą swoją istotę, uczucia, intelekt, pamięć, wiedzę, tradycję i wszystkie te jego ludzkie zdolności "stapiają się" w akcie twórczym w jedność.
Ideałem była dla Ruskina sztuka gotycka - szczególnie architektura, którą określił jako "zapisane w kamieniu" połączenie wysublimowanej siły i duchowej wzniosłości.
Jednym z najważniejszych poglądów Ruskina było jego przekonanie, że przyczyną unieszczęśliwienia ludzi jest podział pracy (a więc podstawa produkcji przemysłowej), powodujący zerwanie związku między człowiekiem i jego dziełem. Ten właśnie pogląd stanowił źródło typowego dla ruchu Arts & Crafts odrodzenia tradycji rzemieślniczej i średniowiecznego systemu cechowego.

William Morris (1834-1896) był dobrze sytuowanym studentem teologii i jednocześnie socjalistą w czasach tzw. gothic revival. Był zafascynowany sztuką gotycką, jej wzniosłością i uduchowieniem, które zanikało w błyskawicznie uprzemysławiającej się Anglii. Pod wpływem tej fascynacji zatrudnił się wraz Edwardem Burne-Jonesem, członkiem grupy prerafaelitów w biurze architekta projektującego w tym stylu, Georga Edmunda Streeta. Tam poznał architekta Philipa Webba, z którym zawarł dozgonną przyjaźń i tych trzech ludzi, inspirowanych pismami Johna Ruskina stworzyło podstawy ruchu nazywanego Arts & Crafts, co po polsku znaczy rzemiosło artystyczne.
Według nich produkcja przemysłowa prowadzi do oderwania człowieka od efektów jego pracy, pozbawia go kreatywności i indywidualności. Ich celem było przywrócenie związku między zdolnościami człowieka i jego dziełem, podniesienie poziomu wzornictwa, rzetelności w projektowaniu.

W 1858 r. Morris poślubił Jane Burden - modelkę słynną z obrazów Dantego Gabriela Rossettiego (podobno pierwowzór Mrs Higgins z Pigmaliona Shawa), a rok później wybudował zaprojektowany przez Webba Red House, w którym malowidła ścienne i witraże wykonał Burne-Jones) i rozpoczął jego urządzanie. Niezadowolony z jakości dostępnych towarów, wspólnie z przyjaciółmi zaczął projektować dla swojego domu tapety, zasłony i meble, osiągając przy tym tak dobre efekty, że w 1861 r. założył firmę Morris, Marshall, Faulkner & Co.
Prace pokazane w 1862 r. wzbudziły takie zainteresowanie, że firma po kilku latach zaczęłą przynosić dochód.
Działalność Morrisa rozpoczęła ruch, który pod koniec XIX w. stworzył ok. 130 różnych organizacji promujących rzemiosło artystyczne.

W 1881 r. powstało Home Arts and Industries Association promujące rzemiosło ludowe, w 1882 Robet Mackmurdo stworzył Century Guild, a w 1884 r. kilku architektów założyło The Workers Guild, której celem było połączenie projektowania z wykonawstwem.
W 1875 r. (dwadzieścia lat wcześniej niż w Paryżu), w centrum Londynu powstał duży dom towarowy firmy Liberty & Co. handlujący sztuką japońską i dalekowschodnią. Szybko stał się modnym miejscem zakupów a do jego klienteli zaliczali się m.in. członkowie ruchu prerafaelickiego. W 1884 r. Liberty otworzył dział ubioru pod kierunkiem Edwarda Williama Godwina, założyciela Costume Society, a w 90-tych latach nawiązał współpracę z wieloma czołowymi projektantami związanymi z Arts&Crafts, m.in. z firmą Morrisa nazywającą się od 1875 r. Morris & Co.
W 1887 r. powstało Arts & Cratfs Exhibition Society – towarzystwo, którego celem było organizowanie wystaw nowej sztuki, a na pierwszej wystawie w 1888 r. przedstawiono m.in. wiele produktów firmy Morrisa.

< projekty WIlliama Morrisa

W 1879 r. Morris przeprowadził się do londyńskiego Kelmscott House, w którym w 1890 r. założył słynną drukarnię Kelmscott Press. W ciągu kilku lat drukarnia wydała w niewielkich nakładach 53 książki zaprojektowane w duchu uwielbianego gotyku, dla których Morris zaprojektował kilka nowych krojów pisma. Te wspaniale zaprojektowane wydawnictwa w znacznym stopniu przyczyniły się do popularyzacji idei ruchu i chociaż odwołują się do tradycji średniowiecznej, to warto porównać je np. ze słynną książką Le Corbusiera Vers une architecture z 1923 r.
Morris zmarł w 1896 r., ale jego idea rozprzestrzeniła się niemal w całej Europie i powędrowała za ocean.

W 1897 r. w Bostonie powstała grupa wpływowych architektów, projektantów i nauczycieli designu w celu zorganizowania wystawy wzorowanej na wystawach angielskiego rzemiosła artystycznego. Zorganizowana w tym samym roku w Museum of Fine Arts wystawa odniosła taki sukces, że wkrótce po niej powstało The Society of Arts & Crafts, z celem rozwijania i promowania wysokich standardów w rzemiośle (w wystawie brało udział 160 rzemieślników, z tego połowa to kobiety).
Założony przez Gustava Stickleya w 1900 r. magazyn The Craftsman publikował zarówno projekty jak i teksty teoretyczne i przyczynił się do powstania stylu zwanego Craftsman, łączącego nowe idee z tradycją mebli shakerów i style misyjnym, a także wielu takich zjawisk, jak bungalow i ultimate bungalow firmy Greene and Greene, domy preriowe Franka Lloyda Wrighta i wiele innych.
W Wiedniu grunt dla wpływów arts & Crafts przygotowali Macintosh i Scott, którzy w 1900 r. Bralu udział w wystawie Wiedeńskiej Secesji i wywarli takie wrażenie, że otrzymali zlecenie na zaprojektowanie serii mebli dla niemieckiego fabrykanta Hellerau-Schmidta. Pod wpływem nowej estetyki Josef Hofmman i Koloman Moser założyli w 1903 Warsztaty Wiedeńskie, które łączyły działalność projektową i produkcyjną. Styl Arts&Crafts doskonale współbrzmiał z tendencjami panującymi w ówczesnym środowisku wiedeńskim, szczególnie z bardzo wówczas radykalnymi poglądami Adolfa Loosa, który całkowicie sprzeciwiał się stosowaniu jakiejkolwiek dekoracji w architekturze i sztukach użytkowych realizując kilka nowoczesnych budynków zaliczanych do klasyki modernizmu. Wprawdzie Loos był przeciwnikiem rzemiosła i zwolennikiem produkcji przemysłowej, ale jego wpływ ograniczył secesyjną inwencję ornamentacyjną projektantów i zapewne w znacznym stopniu ukierunkował styl Warsztatów, które stworzyły pierwsze dojrzałe projekty stylu art-deco – znacznie wcześniej, niż w secesyjnym Paryżu.
Niewątpliwie największy wpływ wywarli Anglicy na wzornictwo niemieckie, a to za sprawą Hermana Muthesiusa, który na przełomie wieków pełnił rolę wywiadowcy do spraw szkolnictwa artystycznego przy niemieckiej ambasadzie w Londynie, przez kilka lat badał tradycje rzemiosła artystycznego i architektury angielskiej, w 1905 r. wydał słynne dzieło „Das englische Haus”, a w 1907 r. założył niemiecki Werkbund. Werkbund promował wprawdzie – w odróżnieniu od ruchu Arts & Crafts – przemysł a nie rzemiosło artystyczne, ale prześladująca Muthesiusa wizja kwitnącego wzornictwa angielskiego i przekonanie, że warunkiem konkurencyjności gospodarki niemieckiej na rynku międzynarodowym jest dobry design ukształtowała się niewątpliwie pod wpływem kontaktu z należącymi do nowego ruchu architektami takimi jak Charles Voysey. To Muthesius wprowadził Waltera Gropuisa na stanowisko dyrektora Bauhausu i jakkolwiek wypracowany później pod wpływem De Stijlu styl Bauhausu nie był dla Muthesiusa do zaakceptowania, to jednak bez koncepcji Arts & Crafts Bauhausu prawdopodobnie w ogóle by nie było.
Oczywiste są wpływy Arts & Crafts poza wyspami brytyjskimi, sięgające Rosji (kolonia artystyczna Abramcewo), Polski (Warsztaty Krakowskie 1913) a nawet Japonii, mniej się mówi natomiast o wpływach na dalszy rozwój wzornictwa w Anglii, Szkocji i Irlandii.
Najważniejszym zjawiskiem w Anglii ukształtowanym właśnie tradycją Arts&Crafts była tzw. utility furniture, styl powstały w okresie II wojny światowej i kontynuowany do ok. 1950 r.
Utulity furniture powstała z konieczności projektowania i produkcji mebli warunkach skrajnych ograniczeń materiałowych wynikających z prowadzonej wojny, ale być może właśnie z powodu materialnego i technologicznego ubóstwa najważniejszą rolę odgrywać zaczął prosty, ale wyrafinowany design. Pod tym względem styl Arts&Crafts stanowił idealną bazę nowego stylu i dał efekty porównywalne z osiągnięciami ówczesnego wzornictwa skandynawskiego.