Impresjonizm był rozwinięciem realizmu barbizońskiego zmodyfikowanego programowym malowaniem w plenerze, wynikającym z tego szkicowym charakterem pracy, oraz zastosowaniem wiedzy (często intuicyjnej) na temat koloru i fizjologii widzenia. Na płótnie rozkładano 7 czystych kolorów składowych, wykorzystywano złudzenia optyczne (m.in. zasadę kontrastu).
Istotne znaczenie miał wpływ fotografii jako medium zwalniającego artystę z "obowiązku" realistycznego i inspirującego nowe rozwiązania kompozycyjne, a także napływ do Europy sztuki japońskiej – szczególnie drzeworytu. Osiem paryskich wystaw w latach 1874-1886 zaowocowało zerwaniem nowej sztuki z akademizmem obowiązującym w II połowie tego stulecia.
Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w atelier fotograficznym Nadara w 1874 roku.

Przedstawiciele: Frédéric Bazille (1841–1870), Gustave Caillebotte (1848–1894), Mary Cassatt (1844–1926), Paul Cézanne (1839–1906), Edgar Degas (1834–1917), Armand Guillaumin (1841–1927), Édouard Manet, (1832–1883), Claude Monet (1840–1926), Berthe Morisot (1841–1895), Camille Pissarro (1830–1903), Pierre-Auguste Renoir (1841–1919), Alfred Sisley (1839–1899)