Ruch artystyczny i społeczny stworzony w 1909 r. przez Filippo Tommaso Marinettiego i malarza Umberto Boccioniego, stanowiący apoteozę ruchu, szybkości, mechanizacji, uprzemysłowienia, urbanizacji i zrywający z wszelką tradycją.
W malarstwie futuryści stosowali technikę zapożyczoną od kubistów a wcześniej od Duchampa (Kobieta schodząca po schodach), usiłując przedstawić ideę ruchu.
Przedstawiciele: Umberto Boccioni, Giacomo Balla, Luigi Russolo, Gino Severini und Carlo Carra, oraz Fortunato Depero, Ottone Rosai, Mario Sironi, Ardengo Soffici, Enrico Prampolini.

W architekturze jedynym twórcą był Antonio Sant'Elia, który pozostawił po sobie wyłącznie projekty, mające jednak ogromny wpływ na rozwój architektury nowoczesnej poza Włochami.
Futuryzm miał dwie odmiany w Rosji: ego-futuryzm Igora Severyanina i kubo-futuryzm Kazimierza Malewicza. W literaturze futuryzm rosyjski reprezentuje Włodzimierz Majakowski.

Futuryści związani byli z rodzącym się we Włoszech faszyzmem, jednak ponieważ istotą ich programu było niszczenie wszelkiej tradycji, romans z faszyzmem nie jest im specjalnie pamiętany przez lewicową krytykę. Natomiast taki sam romans pamiętany jest innemu ruchowi w międzywojennej sztuce włoskiej, nazywanemu novecento, który po I wojnie światowej podjął hasło "powrotu do porządku" i miał silny wyraz "państwowotwórczy".

NOVECENTO – konkurencyjny, klasycyzujący styl promowany przez Mussoliniego, który futurystami też nie gardził.

AEROPITTURA - w latach 30-tych pojawił się uprawiany do dziś gatunek aeropittura, który wywodzi się wprawdzie w fascynacji wrażeniami dostarczanymi przez uprawianie lotnictwa (wtedy lotnictwo „uprawiano” jak nowy sport), jednak jako element charakterystyczny ma specyficzny dynamizm kompozycyjny.

W 1988 futuryzm odżył w USA jako neo-futuryzm.