Na początku trzeba ustalić znaczenie pojęć, bo jest w ich rozumieniu spore zamieszenie.

Zwykło się dzielić abstrakcjonizm na geometryczny (czyli zimny, racjonalny) i niegeometryczny (czyli gorący, emocjonalny), który z kolei czasami nazywa się abstrakcją liryczną lub abstrakcją ekspresjonistyczną.
Za prekursorów abstrakcjonizmu zimnego uważa się słusznie Modriana i niesłusznie wczesnego Malewicza (suprematystycznego), prekursorami abstrakcjonizmu gorącego był Kandinsky (a także w ograniczonym sensie Klee i Miro). Podział ten nie mieści późnych obrazów suprematystycznych Malewicza, konstruktywistycznych prounów i w jakimś sensie elementaryzmu van Doesburga.
Dripping jest techniką malarstką wynalezioną podobno przez Maxa Ernsta w 1942 r., a programowo stosowaną przez Jacksona Pollocka, polegającą na swobodnym chlapaniu farbą na płótno za pomocą pędzla, albo na jej ściekaniu lub wylewaniu z puszki na poziomo leżące płótno. Sposób stosowania drippingu jest jednym ze znaków rozpoznawczych stylu.

Jean René Bazaine

Jean Fautrier

Hans Hartung

Alfred Manessier

Georges Mathieu

Zao Wou Ki

Określenie ekspresjonizm abstrakcyjny jest pojęciem najszerszym, obejmującym niemal całą abstrakcję niegeometryczną, ale w wersji anglojęzycznej - abstract expressionism - potocznie odnosi się do amerykańskiego abstrakcjonizmu nowojorskiego i twórczości Jacksona Pollocka. W szczegółach jest to trochę bardziej złożone.

Pojęciem podstawowym jest tzw. informel, oznaczający "sztukę bez formy", czyli sztukę pozbawioną tradycyjnie rozumianej zasady kompozycyjnej i czytelnej struktury. Jednak mimo jego ogólniejszego znaczenia terminem informel określa się europejski taszyzm (tache - plama), styl stworzony we Francji ok. 1945 r. (Jean René Bazaine (1904 - 2001), Jean Fautrier (1898 - 1964), Hans Hartung (1904 - 1989), Alfred Manessier (1911 - 1993), Georges Mathieu (1921), Serge Poliakoff (1900 - 1969), Gustave Singier (1909 - 1984), Nicolas de Stael (1914 - 1955), Michel Tapié (1909-1987), Wols /Alfred Otto Wolfgang Schulze/ (1913 - 1951), Zao Wou Ki (1921)).

Gustave Singier

Nicolas de Stael

Michel Tapié

Wols

Serge Poliakoff

Sztuką informelową jest również action painting czyli malarstwo akcji lub malarstwo gestu, oznaczające ten rodzaj malarstwa, które jest (przynajmniej w deklaracjach) niczym nie skrępowaną manifestacją absolutnej wolności twórczej. W definicji tej tkwi jednak genetyczny błąd, ponieważ zakłada ona milcząco, że absolutna wolność twórcza musi manifestować się chronicznym atakiem wściekłości, a jeśli artysta stanu takiego nie przeżywa, świadczy to o jego mentalnym zniewoleniu - co nie do końca zgodne jest z ustaleniami współczesnej psychiatrii. Najpełniejszą, a z uwagi na skrajne stosowanie drippingu najbardziej spektakularną realizacją malarstwa gestu była twórczość Jacksona Pollocka i nowojorskich ekspresjonistów abstrakcyjnych działających w drugiej połowie lat 40-tych (Jackson Pollock, Willem de Kooning, Franz Kline, Robert Motherwell, Philip Guston, Sam Francis, Helen Frankenthaler, Alfons Schilling).

Różnice między taszyzmem i action paiting są umowne i - nieco tylko trywializując - sprowadzały się do ustalenia, kto bardziej chlapie, a kto rozmazuje. Chlapano i rozmazywano różnie w różnych okresach, dlatego i terminologia krytyczna różnie lokalizuje zjawiska w czasie i przestrzeni.

Robert Motherwell

Alfons Schilling

Helen Frankenthaler

Sam Francis

Jackson Pollock

Willem de Kooning

Franz Kline

Philip Guston

Dan Christensen

Ronnie Landfield

W Stanach Zjednoczonych panowanie action painting było krótkie, ale bezlitosne (figuratywiści aby przeżyć musieli wynieść się z Nowego Yorku na bardziej konserwatywną prowincję) i wzbudził tyle niechęci, że gdy tylko ustał terror krytyki i marszandów część ekspresjonistów powróciła do figuratywizmu, a zdeklarowani abstrakcjoniści wytyczyli kilka nowych kierunków, równie abstrakcyjnych, ale za to mniej in- a bardziej -formelowych. Informelową abstrakcję liryczną rozwijało w USA w latach 60-tych nowe pokolenie abstrakcjonistów (m.in. Dan Christensen (1942 – 2007) Ronnie Landfield (1947) Pat Lipsky (1941) John Seery (1941)) i kierunek ten istnieje nadal, jednak już bez dyktatorskich zapędów końca lat 40-tych.

Pat Lipsky

John Seery

Mark Rothko

Jednym z nowych kierunków powstałych po wypaleniu się ognia action paiting było color field painting - malarstwo wielkich płaszczyzm, które jest zjawiskiem ciekawym z następujących powodów.
Po pierwsze czołowy przedstawiciel kierunku Mark Rothko nie uważał się za ekspresjonistę, ale po prostu za abstrakcjonistę. Już z tego powodu color field trudno zaliczyć do kontynuacji abstrakcyjnego ekspresjonizmu.
Po drugie jednak Rothko w oczywisty sposób nie miał racji, ponieważ nie tylko był abstrakcjonistą, ale czystej krwi abstrakcyjnym ekspresjonistą, chociaż może sam o tym nie wiedział.
Niechęć Rothki do pojęcia ekspresjonizmu brała się po części z charakteru jego malarstwa - pozornie bardzo wyważonego i stonowanego - ale w znacznej mierze również z negatywnych skojarzeń, jakie budziło w jego pokoleniu doświadczenie action painting (wszyscy malarze tego pokolenia młodość przeżyli w cieniu Pollocka). W niczym nie zmienia to faktu, że malarstwo Rothki, odwracając się od "behawioralnego" gestu w kierunku "mistycznego" koloru stanowiło połączenie wczesnego suprematyzmu Malewicza (abstrakcyjnego symbolisty) z całą psycho-mitologią koloru wypracowaną przez Kandinsky'ego.
Nawet jeśli stosowanie przez malarzy color field wielkich formatów było po części chwytem marketingowym, nie zmienia to faktu, że kolor, szczególnie kolor podany w tak niesprecyzowanej formie i zaaplikowany w tak gigantycznej dawce jak w przypadku malarstwa Rothki, musi wywoływać efekt hipnotyczny. To zaś stawia go w jednym szeregu z Kandinskym. Czy ma to jakiś związek z faktem, że obydwaj pochodzili z mistycznej Rosji?