| DZIAŁ: |
| DZIAŁ: |
| HISTORIA MODY - PROJEKTANCI |
| . TIMELINE |
Na przełomie wieków pojawiło się kilku projektantów, którzy całkowicie odeszli od stylu wiktoriańskiego i stworzyli podstawy mody wieku samochodów. |

Jeanne Paquin była jedną z pierwszych projektantek mody, pracownię otworzyła w 1891 r., a sławę zdobyła dzięki kostiumom i płaszczom zdobionym futrem. W Poszukiwaniu straconego czasu Parcel Proust wymienia Paquin jako jedną z czterech (obok Callot, Douceta i Cherutin) krawców, których kreacje wywołują dreszcz emocji. Ok. 1910 roku w jej projektach widoczne są wpływy empiru, którego pełno będzie w strojach z epoki Wielkiego Gatsby'ego. |

Mariano Fortuny był nie tylko hiszpańskim designerem, ale malarzem, rzeźbiarzem, wnętrzarzem, inżynierem i wynalazcą o gruntownym wykształceniu, wielbicielem antyki i sztuki orientalnej. W 1911 r. wystawił swoje projekty w Paryżu i wkrótce otworzył tam własny butik. Prostota formy i lekkość materiałów zdobyły mu uznanie i klientelę wśród aktorek i wielkich tancerek - ubierał m.in. Sarę Bernhardt, Eleonorę Duse, Luisę Casati, Isadorę Duncan, Lillian Gish, Marthę Graham. Najsłynniejsze wzory to suknia Delphos i szal Knossos - nazwy wyjaśniają źródło inspiracji. |

Paul Poiret był zjawiskiem wyjątkowym. Uczeń Douceta i Wortha, otworzył własny salon w 1904 r., a gdy Paryż odwiedziły Balety Rosyjskie Sergiusza Diagilewa zmienił styl wprowadzając wiele elementów sztuki orientalnej. Jako pierwszy potrafił projektować suknie noszone bez gorsetu i wyglądające elegancko. Potrafił również łączyć przeciwieństwa - propagował nowoczesne spodnio-spódnice (dla rowerzystek), a jednocześnie projektował sięgające ziemi wąziutkie suknie-rurki, wymagające chodzenia drobnymi kroczkami. Dla córki Rozyny założył wytwórnię perfum, czym wyprzedził w dziedzinie perfum "designerskich", która miała stać się jego najzacieklejszą konkurentką. |

Jeanne Lanvin otworzyła w Paryżu swój pierwszy sklep z kapeluszami już w 1890 r. Kiedy zaczęła szyć dla swoich córek wygodne, kolorowe ubranka, cieszyły się one wielkim powodzeniem wśród stałych klientek firmy, dlatego od 1909 r. Lanvine zaczęła intensywnie projektować również stroje dla dojrzałych kobiet i wstąpiła do syndykatu Haute Couture. Projektując szkicowała pomysł na manekinie, a notowali go zatrudnieniu rysownicy. |

Gabrielle "Coco" Chanel otworzyła sklep z kapeluszami w 1910 r. (a więc rok po Jeanne Lanvine) i jej pierwsze projekty były jeszcze bardzo XIX-wieczne. Rok później zdecydowała się otworzyć dom mody i dzięki własnej energii i znacznej pożyczce szybko ją rozbudowywała - w 1915 r. zatrudniała już 300 szwaczek. Wypracowała prosty, wygodny styl, chociaż nie jest prawdą, że (jak sama twierdziła) "wyzwoliła kobiety z gorsetu". Pierwsze suknie bezgorsetowe projektował już Paul Poiret. Chanel dzięki kolejnym romansom weszła do wielkiego świata, bardzo szybko została dostrzeżona, a magazyn Vogue obwołał jej styl "kwintesencją elegancji". Cechą zwracającą uwagę była powściągliwość. |

Jean Patou otworzył pierwszy butik w Paryżu w 1912 r., ale wojna przerwała działalność i powrócił na rynek dopiero w 1919 r.
W 1920 r. opracował kolekcję odzieży sportowej, która odniosła wielki sukces podczas turnieju tenisowego w Wimbledonie w 1921 r. (w jego stroju grała Suzanne Lenglen). Patou postawił na odzież sportową i w 1925 r. otworzył tzw. Sport Corner, lansując modę na lekki, wygodny strój. |

Włoski projektant obuwia Salvatore Ferragamo pierwszy warsztat założył w Neapolu w 1914 r., ale wkrótce przeniósł się do USA i na początku lat 20-tych otworzył w Hollywood zakład szewski wykonujący naprawy i obuwie na zamówienie. Bardzo szybko jego klientami stały się czołowe gwiazdy filmu - niemego i dźwiękowego: Gloria Swanson, Greta Garbo, Mary Pickford, Marlena Dietrich. |

Boom gospodarczy z początków lat 20-tych i potrzeba odreagowania doświadczeń I wojny światowej dały impuls do stworzenia stylu kobiety wyzwolonej - flapper-look, czyli chłopczycy. Styl ten utrzymał się do ok. 1933 r., ale chociaż "wyzwolił kobietę z gorsetu" i cechował się formalną prostotą, upowszechnił się w ubiorze masowym, ale dość szybko zniknął z kolekcji wiodących projektantów. Po Wielkim Kryzysie polityka new dealu nakręcała koniunkturę i w połowie lat trzydziestych wydawało się, że american dream bliski jest spełnienia nawet w Europie. Publiczność niespecjalnie interesował fakt, że podstawą kolejnego boomu był keynesowski interwencjonizm z jego sztucznie kreowanym popytem. Ważne było to, że ten popyt nakręcał gospodarkę, a "ludzie żyli dostatniej". |
|

|

|

Edward Molyneux jeszcze przed wojną przygotował wszystkie elementy, jakie tuż po wojnie w nową jakość miał złożyć Christian Dior. |

Lata czterdzieste to w Europie wojna, a potem otrząsanie się z jej skutków. Francja z niechlubną kartą kolaboracji próbowała bezskutecznie powrócić do roli artystycznej stolicy świata, ale nie mogła się obronić przed dobrze przygotowanym "wejściem amerykańskiego smoka". |

MAXWELL, McCARDELL, CASCHIN I INNI
|

Christian Dior został zaangażowany w 1938 r. przez Roberta Pigueta jako projektant w jego domu mody, ale przerwał pracę po wybuchu wojny (która we Francji wyglądała trochę inaczej niż u nas) i wyjechał do Afryki. Przed końcem wojny powrócił do Paryża i przez trzy lata pracował w firmie Luciena Lelonga, a w 1946 r. otworzył firmę pod własnym nazwiskiem. Bardzo szybko przygotował kolekcję zaprezentowaną już w 1947 r., nazwaną przez Amerykanów "New Look". Pokazał w niej wyjątkowy talent, w gruncie rzeczy powtarzając wszystkie elementy przygotowane już przed wojną w projektach Edwarda Molyneux (do którego wpływu Dior chętnie się przyznawał), ale nadając im to, co w modzie jest najważniejsze - zupełnie nowe proporcje. |


