MALARSTWO POSTMODERNISTYCZNE

NEO-DADA 1950

ruch odwołujący dię do twórczości Marcela Duchampa i dadaistów, negujący abstrakcyjny ekspresjonizm. Cechy: nowoczesne materiały i technologie, masowa wyobraźna, absurdalne kontrasty. Dał początek takim zjawiskom jak Fluxus, Pop-art i Nouveau réalisme. Określenie spopularyzowane w latach 60-tych, stosowane do artystów grupy KROESOS. W 2002 r. na krótko zajęli założony w 1916 r. historyczny Cabaret Voltaire, w którym powstał anarchistyczny ruch DADA.

ARTYŚCI: Joseph Beuys, Niki de Saint Phalle, Lee Bontecou, John Chamberlain, Bruce Conner, Richard Hamilton, Allan Kaprow, Daniel Spoerri, Jacques Villeglé, César, Christo, Jean Tinguely, Edward Kienholz, Kommissar Hjuler, George Maciunas, Robert Morris, Yoko Ono, Nam June, Paik Arman, Raymond Hains, Mimmo Rotella
INNI ARTYŚCI ZWIĄZANI Z RUCHEM
Andy Warhol, Genpei Akasegawa, Jasper Johns, Yves Klein, Robert Rauschenberg, Claes Oldenburg, Jim Dine, Joe Jones, Yasunao Tone, George Brecht, Robert Watts, Wolf Vostell, , Walter De Maria, Milan Knížák, LaMonte Young Takehisa Kosugi.

POP ART 1955

wywodzi się z dadaizmu i abstrakcyjnego ekspresjonizmu, czerpie z masowej kultury konsumpcjonistycznej, posługuje się elementami typowymi dla uproszczonego języka reklamy i komiksu. W jakimś pokrętnym seksie jest wspólczesną odmianą realizmu.
Początki związane z angielską Independent Group z połowy lat 50-tych:

ARTYŚCI:
ANGLIA: Richard Hamilton i Eduardo Paolozzi, Peter Blake, David Hockney, Patrick Caulfield, Allen Jones, Peter Phillips.
W USA lat 60-tych: Jasper Johns, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg, Tom Wesselmann, Robert Rauschenberg, Andy Warhol, Jim Dine, Robert Indiana, Mel Ramos, James Rosenquist, Ed Ruscha
INNI: Billy Apple, Derek Boshier, Antonio Caro, Allan D'Arcangelo, Jim Dine, Robert Dowd, William Eggleston, Erró Mariso Escobar, Red Grooms, Keith Haring, Alex Katz, Corita Kent, Nicholas Krushenick, Yayoi Kusama, Richard Lindner, John McHale, Peter Max, Takashi Murakami, Yoshitomo Nara, Julian Opie, Sigmar Polke, Hariton Pushwagner, Mel Ramos, Larry Rivers, George Segal, Colin Self, Aya Takano, Wayne Thiebaud, John Wesley

COLOR FIELD PAINTING 1955

odmiana abstrakcji powstała w Nowym Yorku w latach 50-tych, inspirowana europejskim modernizmem i wywodząca się z ekspresjonizmu abstrakcyjnego. Cechuje ją stosowanie dużych formatów i wielkich, przenikających się płaszczyzn koloru.

ARTYŚCI: Josef Albers, Edward Avedisian, Walter Darby Bannard, Ilya Bolotowsky, Jack Bush, Dan Christensen, Gene Davis, Ronald Davis, Robyn Denny, Richard Diebenkorn, Thomas Downing, Friedel Dzubas, Paul Feeley, Sam Francis, Helen Frankenthaler, Sam Gilliam, Al Held, Hans Hofmann, Wolfgang Hollegha, John Hoyland, Paul Jenkins, Ellsworth Kelly, Paul Klee, Ronnie Landfield, Morris Louis, Henri Matisse, Howard Mehring, Mary Pinchot Meyer, Joan Miró, Piet Mondrian, Robert Motherwell, Barnett Newman, Kenneth Noland, Jules Olitski, Ray Parker, William Perehudoff, John Plumb, Larry Poons, Paul Reed, Mark Rothko, Clyfford Still, Frank Stella, Alma Woodsey, Thomas Anne, Truitt Larry Zox

SYTUACJONIZM 1957

ruch polityczny i artystyczny lat 50/60-tych. Po ukonstytuowaniu w 1957 r. przez cztery lata osią ruchu była współpraca twórców: Guy Deborda and Asgera Jorna - współtwórcy grupy Cobra.
Debord stworzył teorię „społeczeństwa spektaklu” (ma to związek z pojawiającymi się w socjologii koncepcjami „publiczności” jako specyficznego przypadku zgromadzenia podlegającego działaniu psychologii tłumów)
Ideologicznie związany z marksizmem, formalnie wywodzili się z dadaizmu i surrealizmu. Odrzucał stalinizm, trockizm i maoizm, był jedną z sił napędowych paryskiego maja 1968 roku.

ARTYŚCI: Asger Jorn, Constant Nieuwenhuys i Pinot Gallizio

WASHINGTON COLOR SCHOOL 1958-60

mutacja abstrakcji geometrycznej, rdzeń szerszego ruchu nazywanego Color field painting.

ARTYŚCI: Morris Louis, Kenneth Noland, Gene Davis, Howard Mehring, Thomas "Tom" Downing, Paul Reed.

REALIZM MAGICZNY 1960

termin użyty po raz pierwszy w 1925 r. na określenie malarstwa Nowej Rzeczowości, później opisywał malarstwo amerykańskich malarzy tworzących w latach 40/50-tych

ARTYŚCI: Ivan Albright, Paul Cadmus, George Tooker, Bettina Shaw-Lawrence, Philip Evergood, Andrew Wyeth, Marcela Donoso, Gregory Gillespie.

MINIMALIZM 1960

trend realizowany w wielu gatunkach sztuki, polegający na redukcji dzieła do najprostszych, absolutnie koniecznych elementów. Pojawił się w latach 60-tych jako reakcja na „rozpasany” i przegadany ekspresjonizm abstrakcyjny.
W zakresie sztuk plastycznych wzorem był Malewicz i jego suprematyzm.
Główni przedstawiciele to Donald Judd, Agnes Martin, Robert Morris, Frank Stella, Richard Allen
W dziedzinie wzornictwa i architektury wzorem była twórczość De Stijlu i Miesa van der Rohe.
Współcześni architektci tworzący w tym stylu: John Pawson, Eduardo Souto de Moura, Álvaro Siza Vieira, Tadao Ando, Alberto Campo Baeza,Yoshio Taniguchi, Peter Zumthor, Hugh Newell Jacobsen, Vincent Van Duysen, Claudio Silvestrin, Michael Gabellini, Richard Gluckman, Richard Allen, Carnival Zebra

MONOCHROMATIC PAINTING

kierunek szczególnie związany z minimalizmem, stosujący zawężoną paletę kolorów, często jednobarwnych, realizowany w różnych gatunkach malarstwa:
Abstrakcyjny ekspresjonizm: Milton Resnick, Ad Reinhardt, Richard Pousette-Dart
Color field painting: Barnett Newman, Mark Rothko, Robert Motherwell, Adolph Gottlieb, Theodoros Stamos, Ludwig Sander, Clyfford Still, Jules Olitski
Lyrical Abstraction: Ronald Davis, Larry Poons, Walter Darby Bannard, Dan Christensen, Larry Zox, Ronnie Landfield, Ralph Humphrey, David Budd, David R. Prentice, David Diao, David Novros, Jake Berthot
Neo-Dada i Pop-art: Robert Rauschenberg, Jasper Johns
Minimalizm: Ellsworth Kelly, Agnes Martin, Robert Ryman, Brice Marden, Frank Stella, John McCracken, Allan McCollum, Anne Truitt
W Europie: Yves Klein /IKB 191/, Gerhard Richter, Olivier Mosset
INNI: Richard Allen, Walter Darby Bannard, Larry Bell, Ronald Bladen, Mel Bochner, Norman Carlberg, Erwin Hauer, Dan Flavin, Sol LeWitt, Brice Marden, Agnes Martin, Jo Baer, Paul Mogensen, David Novros, Fred Sandback, Richard Serra, Tony Smith, Robert Smithson.

HARD-EDGE PAINTING 1960

gatunek malarstwa abstrakcyjnego charakteryzujący się stosowaniem wyraźnie ograniczonych, geometrycznych płaszczyzn jednolitego koloru, stanowiący z jednej strony kontynuację tradycji modernistycznego abstrakcjonizmu geometrycznego, z drugiej amerykańskiego ekspresjonizmu abstrakcyjnego przełomu lat 40-tych i 50-tych.
Termin użyty po raz pierwszy w 1959 roku.
Wystawa Four Abstract Classicists otwarta została w 1959 r. w Los Angeles County Museum of Art.
Prekursorzy: Kasimir Malevich, Wassily Kandinsky, Theo van Doesburg, Josef Albers i Piet Mondrian.

ARTYŚCI:
Pierwsza generacja: John McLaughlin (1898-1976), Lorser Feitelson, Karl Benjamin, Frederick Hammersley (1919-2009), Helen Lundeberg
W 1964 odbyła się druga ważna wystawa gatunku „California Hard-edge painting” w Pavilion Gallery w Balboa:
Florence Arnold, John Barbour, Larry Bell, Karl Benjamin, John Coplans, Lorser Feitelson, Frederick Hammersley, June Harwood, Helen Lundeberg, John McLaughlin and Dorothy Waldman.
INNI ARTYŚCI: Ilya Bolotowsky, Richard Anuszkiewicz, Victor Vasarely, Bridget Riley, Max Bill, Nassos Daphnis, Agnes Martin, Myron Stout, Al Held, Ludwig Sander, Burgoyne Diller, Ellsworth Kelly, Alexander Liberman, Gene Davis, Kenneth Noland, Ad Reinhardt, Frank Stella, Leon Polk Smith, Peter Halley, Robert Indiana, Günther C. Kirchberger, Georg Karl Pfahler Jack Youngerman.

NEW REALISM NOUVEAU RÉALISME 1960

francuski odpowiednik POP-ARTU, zakładał powrót do realności w opozycji do abstrakcjonego ekspresjonizmu.

ARTYŚCI: Yves Klein, Arman, Martial Raysse, Pierre Restany, Daniel Spoerri, Jean Tinguely Ultra-Lettrists, Francois Dufrêne, Raymond Hains, Jacques de la Villeglé, od 1961 r. César, Mimmo Rotella, Niki de Saint Phalle i Gérard Deschamps, Christo od 1963 r.

PSYCHEDELIC ART 1960

termin obejmuje dzieła sztuki inspirowane działaniem narkotyków takich jak, LSD, meskalina itp. (a przynajmniej tworzące wizje kojarzące się ze stanami narkotycznymi)

ARTYŚCI: Remedios Varo, André Masson, Isaac Abrams, Pablo Amaringo, Brummbaer, Giorgio de Chirico, Salvador Dalí, Roger Dean, Warren Dayton, Ernst Fuchs, H. R. Giger, Alex Grey, Rick Griffin, John Hurford, Alton Kelley, Mati Klarwein, Peter Max, Stanley "Mouse" Miller, Victor Moscoso, Gilbert Shelton, Robert Stigers, John Van Hamersveld, Robert Williams, Wes Wilson, Oleg A. Korolev, Karl Ferris, The Fool

LYRICAL ABSTRACTION 1960

FOTOREALIZM 1968

Określenie powstało w 1968 roku, a w druku użyto go w 1970 r. w katalogu wystawy “22 realistów” w Whitney Museum.
Metoda tworzenia obrazu malarskiego na podstawie fotografii. Wyewoluował z pop-artu w opozycji do abstrakcyjnego ekspresjonizmu. Później ewoluował w kierunku hiperrealizmu.

ARTYŚCI: Richard Estes, Ralph Goings, Howard Kanovitz, Chuck Close, Charles Bell, Audrey Flack, Don Eddy, Robert Bechtle, Tom Blackwell
Po 2000 r. Glennray Tutor

ABSTRACT IMAGISTS 1961

W 1961 r. w Guggenheim Museum (Nowy York) miała miejsce pierwsza z wystaw przedstawiających tendencje we współczesnej sztuce pod nazwą American Abstract Expressionists and Imagists. Określono cechy charakterystyczne różnych nurtów.
Geometria: Josef Albers, Franz Kline, Hans Hofmann
Zwięzłość: Grace Hartigan, George McNeil
Skomplikowane opracowanie powierzchni obrazu: Richard Pousette-Dart, Robert Richenburg, John Ferren, Jimmy Ernst
Pojedyncze kształty lub znaki: Adolph Gottlieb, Robert Motherwell
Pokrywanie płótna totalnym deseniem: William Baziotes
Uproszczona struktura z dominacją dużych plam jednolitego koloru: James Brooks, Esteban Vicente, Adja Yunkers, Cameron Booth; Giorgio Cavallon

ARTYŚCI: Joseph Albers, William Baziotes, Norman Bluhm, Cameron Booth, James Brooks, Lawrence Calcagno, Nicolas Carone, Giorgio Cavallon, Nassos Daphnis, Enrico Donati, Edward Dugmore, Friedel Dzubas, Jimmy Ernst, John Ferren, Sam Francis, Helen Frankenthaler, Michael Goldberg, Arshile Gorky, Adolph Gottlieb, Cleve Gray, Stephen Grene, John Grillo, Philip Guston, Grace Hartigan, Al Held, Hans Hofmann, Ralph Humphrey, Paul Jenkins, Alfred Jensen, Jasper Johns, Ellsworth Kelly, Franz Kline, Willem de Kooning, Alfred Leslie Morris, Louis Conrad Marca-Relli, Roberto Matta, George McNeil, Joan Mitchell, Kyle Morris, Robert Motherwell, Barnett Newman, Kenneth Noland, Raymond Parker, Jackson Pollock, Richard Pousette-Dart, Robert Rauschenberg, Ad Reinhardt, Milton Resnick, Robert Richenburg, William Ronald, Mark Rothko, Ludwig Sander, Leon Smith, Theodoros Stamos, Frank Stella, Clyfford Still, Mark Tobey, Bradley Walker Tomlin Jack Tworkov Albert Urban Esteban, Vicente Jack Youngerman, Adja Yunkers

POST-PAINTERLY ABSTRACTION 1964

tytuł wystawy organizowanej w 1964 r. w Los Angeles County Museum of Art przez Clementa Greenberga, podsumowującej rozwój gatunków wywodzących się z abstrakcyjnego ekspresjonizmu. Pojęcie ma znaczenie wyłącznie porządkujące.

ARTYŚCI: Walter Darby Bannard, Jack Bush, Gene Davis, Thomas Downing, Friedel Dzubas, Paul Feeley, Sam Francis, Helen Frankenthaler, Al Held, Ellsworth Kelly, Nicholas Krushenick, Alexander Liberman, Morris Louis, Arthur Fortescue McKay, Howard Mehring, Kenneth Noland, Jules Olitski, Ray Parker, Frank Stella

Termin został później zastąpiony pojęciami szczegółowymi i obejmuje (zgodnie z obecnie stosowaną terminologią) Hard-edge painting, Color field painting, Washington Color School, Abstract expressionism, Shaped canvas

OP ART 1964

kierunek w sztukach plastycznych wykorzystujący złudzenia optyczne w celu wywołania określonych stanów psychicznych lub traktujący je po prostu jako atrakcyjny efekt. Pierwsze dzieło, to "Zebry" Vasarely’ego z 1938 r.
Termin stworzono w 1964 r. W 1965 odbyła się wystawa The Responsive Eye w MoMA, na której wystawiali m.in. Victor Vasarely, Richard Anuszkiewicz, Bridget Riley i Anonima Group.

ARTYŚCI: Yaacov Agam, Josef Albers, Richard Allen, Getulio Alviani, Anonima group, Richard Anuszkiewicz, Carlos Cruz-Díez, Tony DeLap, Günter Fruhtrunk, Julio Le Parc, Heinz Mack, John McHale, Youri Messen-Jaschin, Reginald H. Neal, Bridget Riley, Jesús Rafael Soto, Julian Stanczak, Günther Uecker, Victor Vasarely, Ludwig Wilding, Marian Zazeela

Victor Vasarely, Zebra, 1938

NEOEKSPRESJONIZM 1970-85

nowy ekspresjonizm stanowiący reakcję na konceptualizm i minimalizm
Inspirowany przez Grosza, Ensora, Muncha, Beckmanna, Noldego, Kirchnera. Ruch o zasięgu międzynarodowym, określany w różnych krajach różnymi nazwami:

NIEMCY NEUE WILDE
Georg Baselitz, Anselm Kiefer, Jörg Immendorff, A.R. Penck, Markus Lüpertz, Rainer Fetting, Salomé, Elvira Bac,

USA NEOEKSPRESJONIZM
Ida Applebroog, Chuck Connelly, Jean-Michel Basquiat, Joe Boudreau, Norris Embry, Eric Fischl, Leon Golub, David Salle, Julian Schnabel, Elizabeth Murray, Malcolm Morley, Robert Colescott, Ursula van Rydingsvard

USA BAD PAINTING
wystawa o tej nazwie w 1978 r.
William Wegman, Joan Brown, William N. Copley, Neil Jenney, Philip Guston, Julian Schnabel, Albert Oehlen

AUSTRIA
Maria Lassnig

FRANCJA FIGURATION LIBRE
Rémi Blanchard, François Boisrond, Robert Combas, Hervé Di Ros,

WŁOCHY TRANSAWANGARDA
Francesco Clemente, Sandro Chia, Enzo Cucchi, Mimmo Paladino, Remo Salvadori, Nicola de Maria

ANGLIA
David Hockney, Frank Auerbach, Leon Kossoff

PATTERN AND DECORATION 1975

ruch artystyczny w USA od 1975 do wczesnych lat 80-tych stanowiący reakcję na minimalizm. Określenie "dekoracyjny" było synonimem trywialności a przynajmniej naiwności. Ruch miał rehabilitować dekoracyjność dzieła jako zaletę. Miał związki z ruchem feministycznym.

ARTYŚCI: Cynthia Carlson, Brad Davis, Valerie Jaudon, Jane Kaufman, Joyce Kozloff, Robert Kushner, Thomas Lanigan-Schmidt, Kim MacConne, Tony Robbin, Miriam Schapiro, Ned Smyth, Betty Woodman, George Woodman, Robert Zakanitc

Miriam Schapiro i jej obraz.
Betty Woodman, 1988

STREET ART 1980

Termin obejmujący różne dziedziny twórczości uprawianej w przestrzeni publicznej – „na ulicy”, takie jak graffiti, stencil graffiti /szablon/, sticker /naklejka/, wheatpasting /krochmal/, street poster /plakat/, guerilla , flash lobbing, street installations.

ARTYŚCI: Banksy, Above, Jef Aérosol, Banksy, Mat Benote, BLU, Cartrain, Ces53, D*Face, Ellis Gallagher, Tod Hanson, Neck Face, Os Gemeos, Swoon, Twist, 108, Ash, Shepard Fairey, Faile, John Fekner, Fab Five Freddy, Lee Quinones

CLASSICAL REALISM 1982

ruch artystyczny odwołujący się do klasycznego ideału piękna i operujący wysokiej jakości warsztatem wzorowanym na wielkich mistrzach, podejmujących współczesną tematykę w tradycyjnych gatunkach malarstwa, przede wszystkim portrecie i martwej naturze.
Wywodzi się od Jean-Léon Gérôme i Williama Paxtona.
Opiera się na atelierowej metodzie kształcenia artystycznego.
Nazwa pochodzi od tytułu wystawy Richarda Lacka z 1982 r.
Od 1985 r. Richard Lack publikuje czasopismo Classical Realism Quarterly. Ośrodkiem ruchu jest Art. Renewal Center Freda Rossa.

ARTYŚCI: Charles H. Cecil (1945), Jacob Collins (1964), Marc Dalessio (1972), Stephen Gjertson (1949), Adrian Gottlieb (1975), Daniel Graves (1949), Dana E. Levin (1969), Michael Grimaldi (1971), Richard Lack (1928, Samizu Matsuki (1936), D. Jeffrey Mims (1954), Graydon Parrish (1970), Kirk Richards (1952), Lance Richlin (1960)

BATTLE ELEPHANTS /BOJOWE SŁONIE/ 1984

grupa awangardowych, dysydenckich artystów rosyjskich założona w 1984 r. w Petersburgu.

ARTYŚCI: Igor Polyakov, Alina Rappoport and Alexander Rappoport

YOUNG BRITISH ARTISTS 1992

grupa angielskich konceptualistów, malarzy i instalatorów; ruch nazywany Britart.

ARTYŚCI: Damien Hirst, Tracey Emin, Marcus Harvey, Steven Adamson, Angela Bulloch, Mat Collishaw, Ian Davenport, Angus Fairhurst, Anya Gallaccio, Damien Hirst, Gary Hume, Michael Landy, Abigail Lane, Sarah Lucas, Lala Meredith-Vula, Richard Patterson, Stephen Park, Fiona Rae

REKTOWERSJA 1991

Rektowersja to specjalnie perforowany obraz mający dwie strony (przednią i tylną), przeznaczone do jednoczesnego oglądania. Idea dzieła sugeruje istnienie ukrytego w dziele głębszego sensu, jego immanentnego dualizmu. Twórcą kierunku jest Michel De Caso, założyciel ruchów Contemporary Rectoversion (2002) i Circle Internet Rectoversion (2004).

Enigmatic Face 2, 2008

MASSURREALIZM 1992

rodzaj sztuki współczesnej tworzącej surrealistyczne dzieła wykorzystujące symbole współczesnego konsumpcjonizmu i pop-artu.

ARTYŚCI: James Seehafer, Alan King, Ginnie Gardiner, Cecil Touchon, Melanie Marie Kreuzhof

James Seehafer. Untitled, 1990

STUCKIZM 1999

międzynarodowy ruch założony w 1999 r. przez Billa Childisha i Charlesa Thomsona w celu promocji malarstwa figuratywnego w opozycji do sztuki konceptualnej. Toczy otwartą walkę z neokonceptualistami spod znaku Britart’u.

ARTYŚCI: Bill Childish, Charles Thomson, Stella Vine, Stephen Howarth

REMODERNIZM 1999

W 2000 r. Billy Childish i Charles Thomson, założyciele stuckizmu zapowiedzieli nadejście Re-modernizmu. W 2006 r. w Stedelijk Museum i w University of Amsterdam odbyła się konferencja na temat remodernizmu z Danielem Birnbaumem i Alison Gingeras.

HIPERREALIZM 2000

termin hiperrealizm powstał w 1973 r. na określenie amerykańskiego fotorealizmu, prezentowanego podczas wystawy w Brukseli, w której udział brali: Ralph Goings, Chuck Close, Don Eddy, Robert Bechtle i Richard McLean.
Hiperrealizm XXI wieku bazuje na dokonaniach fotorealizmu.

ARTYŚCI: Robert Bechtle, Jacques Bodin, Claudio Bravo, Eric Christensen, Chuck Close, Boris Dragojevic, Gilles Esnault, Carole Feuerman, Franz Gertsch, Duane Hanson, Gottfried Helnwein, Antonio López, Ian Hornak, Mark Jenkins, David Kassan, Sebastian Kruger, Andrey Lekarski, Latif Maulan, Richard McLean, Jorge Melicio, Bert Monroy, Ron Mueck, Robert Neffson, Jerry Ott, Denis Peterson, Patricia Piccinini, Alicia St. Rose, Jenny Saville, Zeljko Srdic, Suzana Stojanovic, Stjepan Šandrk, Paul Thek, Glennray Tutor, Willem van Veldhuizen, Paul John Wonner.